На десетгодишна возраст веќе одамна верував во Бог затоа што не знаев како поинаку да се справам со прашањата кои го измачуваат секое здраво, православно дете: зошто е животот со кој сум опкружен во константен процес на изумирање? Како да го започнам денот кога знам дека и јас и сѐ што некогаш ми било драго ќе остареме, умреме и испариме во некое бесконечно ништо, отаде чије било сеќавање?
Од часовите по предметот „Православна христијанска веронаука“, кој го слушав по сопствен избор цело петто одделение, имам само убави сеќавања. Секој час почнуваше со групно рецитирање на „Оче Наш“, а завршуваше со соло изведба на „Богородице Дево“ од наставничката, чиј глас ме успиваше. Последното сеќавање од таа учебна година ми е како расплакан ја гушкам наставничката и, со „признание за покажаниот интерес и успех“ од Македонската православна црква, потпишано од Архиепископот, се упатувам дома.
Вечниот живот ни е на дофат, ни кажа наставничката – или барем јас така ја разбрав – се’ што треба да направиме е да бидеме добри. Подоцна ми стана јасно дека да се биде добар значи да се придржува до Божјиот збор (заповед), дека нештата се добри или лоши едноставно затоа што Бог така решил. На еден од првите часови пополнувавме нешто налик прашалник во кој требаше да си ги наброиме лошите дела. Секое дело се бодуваше: еден бод затоа што сум украл чоколатце од маркет, два затоа што сум го излажал брат ми. Никогаш не дознав како се бодува рецептивниот анален секс, но брзо разбрав дека Божјото прифаќање е условено. На крајот на денот, не може и курот во газ, и душата во рај.
Бев преплашено дете, постојано под стрес дека каде и да е, можеби не после тој конкретен доручек, но дефинитивно пред крајот на таа учебна година, ќе дојде на ред спектаклот на моето разобличување: сите мои (и мртви и живи) машки роднини ќе се наредат околу мене во круг, облечени во црно како за на погреб, и со кисели изрази на лицата (мешавина од неверување, разочарување, и гадење) и машка резонанција која може да го скине тенкиот лист кој ти ги одделува срцевите комори, ќе ми речат „Како не ти е срам“. Сѐ што ме делеше од катастрофите кои си ги бев замислил беше способноста да се воздржам да не погледнам кон полуголите мажи во соблекувалната, да не се стопам од платонскиот допир на другар ми, да не се заљубам премногу провидно.
Но во годините кои следеа, на ничие изненадување се испостави дека, и покрај инсистирањето на наставничката дека сум надарен со слободна волја, а и покрај моите натчовечки напори, јас всушност немав никаква контрола над сопствениот ум. Стануваше невозможно да си ги игнорирам профаните тинејџерски мисли; а и идејата за вечност помината во некоја состојба на задоволност без задоволство почна да ми се чини се’ помалку примамлива. Згора на тоа, Бог наводно беше сезнаен, знаеше каде погледнувам и на што пробувам да не размислувам. Немаше поента да се кријам.
Кога конечно ја отфрлив религијата, откако пробав, но не успеав да ја ускладам со реалноста на моето тело, почнаа вистинските тегоби. Откажувањето од религискиот седатив значеше дека морам да се соочам трезвено со концепти како текот на времето и баналноста на мојот живот, и полека одново да изградам систем на значење, овојпат заснован токму околу минливоста на нештата. Честопати посакувам да го направев ова во разговор со некој возрасен, наместо сам. Посакувам наставничката да ме тргнеше на страна и да ми речеше: „Ништо не е вечно, и фала му на Бога што не е. Сакај слободно и дрско, и цени го секој момент што ќе го поминеш со саканите“. А можеби и едно „Биди храбар!“ ќе завршеше работа. Но наместо со храброст, моето основно образование ме опреми со страв.
Периодов повторно се зборува за воведување веронаука, овојпат како задолжителен предмет од прво до седмо одделение. За квир децата, седумгодишен masterclass по религиска деонтологија би значел нови начини да се замислат и онака веќе катастрофалните, а сега и неизбежни, последици од разоткривањето на сексуалноста или родовиот идентитет (вечна смрт, Божја казна, пекол); уплав од сопствените мисли и телесни сензации и компулсивно самокамшикување. Но не би биле поштедени и останатите. Во најлош случај, би израснала генерација која целосно ќе ги присвои религиските објаснувања за природната поставеност на нештата, за улогите на мажот и жената, за бесполезноста на потрагата по правда и промена на овој свет, кој е всушност само чекална и аудиција за оној другиот. Зарем сакаме да создадеме држава во која можеме да си замислиме ослободување од сиромаштијата, насилството, омразата, единствено откако ќе умреме? Заборавете на патриотски чинови; највисокиот чин на грижа за оваа држава која се дави во ѓубре е да се отрфли традицијата на отуѓување на одговорноста за условите во кои живееме, и да се работи на нивно подобрување – тука и сега. Затоа што животот е еден, а Бог не постои.
Проектот Future Commons: Towards Politics of Resistance, Care and Hope, имплементиран од Коалиција Маргини, е поддржан преку поширокиот проект „Together for LGBTIQ+ Equality“, кој го води Центарот за граѓанско образование (CCE) во партнерство со ERA – Асоцијација за еднакви права на ЛГБТИ лицата во Западен Балкан и Турција, КвирЦрнаГора, Квир Центар Скопје, Тузла Отворен Центар, Open Mind Spectrum Albania, и Центарот за развој на општествени групи од Косово. Проектот е финансиран од Европската Унија.
The Project Future Commons: Towards Politics of Resistance, Care and Hope, implemented by Coalition Margins, is supported through the broader project “Together for LGBTIQ+ Equality,” led by the Centre for Civic Education (CCE) in partnership with ERA – LGBTI Equal Rights Association for the Western Balkans and Turkey, Queer Montenegro, Queer Center Skopje, Tuzla Open Center, Open Mind Spectrum Albania, and the Center for Social Group Development from Kosovo. The project is funded by the European Union.
This publication was created as part of the project Future Commons: Towards Politics of Resistance, Care and Hope, implemented by Coalition Margins, supported through the broader programme “Together for LGBTIQ+ Equality,” led by the Centre for Civic Education (CCE/CGO) in partnership with ERA, Queer Montenegro, Queer Center Skopje, Tuzla Open Center, OMSA, and the CSGD from Kosovo. The project is funded by the European Union. Its content is the sole responsibility of Coalition Margins, and it does not necessarily reflect the views of the European Union, nor the CCE/CGO and the project partners.
