филм

Мустанг (Mustang)

Режија: Deniz Gamze Ergüven

Улоги: Günes Sensoy, Doga Zeynep Doguslu, Tugba Sunguroglu, Elit Iscan 

Земја: Турција, Франција, Германија

Времетраење: 97’

Жанр: драма

Мустанг (2015) е долгометражно деби на турско-француската филмска режисерка Дениз Гамзе Ергевен. Филмот е сместен во сегрегирано турско селце и го прикажува животот на пет млади сестри кои живеат со своите баба и дедо, секојдневните предизвици, проблеми и правила кои ја диригираат нивната младост, растејќи како девојчиња во конзервативно општество. Дел од филмот се базира на личниот живот на Ерговен, а естетиката и нарацијата влече референци од The Virgin Suicides од Софиа Копола. 

 

Бубалици (Booksmart)

Режија: Olivia Wild

Улоги: Kaitlyn Dever Beanie Feldstein

Времетраење: 142’

Земја: САД

 Жанр: тин комедија

Во пресрет на својата матура, две најдобри другарки кои целото средно школо го посветиле на учење и подготовки за универзитет, сфаќаат дека можеби испуштиле други значајни искуства за разлика од своите врсници. Испаничени од ова сознание, Еми и Моли се обидуваат да соберат искуства од четири години во една ноќ што, секако, завршува неуспешно.

Бубалици е современ, мудар и прониклив coming-of-age филм, кој не запаѓа (целосно) во добро познатите стапици на стереотипни ликови, има одлично сценарио, хумор и свеж и искрен приказ на важноста на женските пријателства во средното училиште.

 

Квин & Слим (Queen & Slim)

Режија: Melina Matsoukas

Улоги: Daniel Kaluuya, Jodie Turner-Smith

Времетраење: 132’

Земја: САД

Жанр: романтика/драма

 

Квин и Слим (2019) се запознаваат на дејтинг мрежа и имаат потпросечен дејт, кој со завршува со неочекуван пресврт кога видно расистички полицаец ги запира и сака да ги казни за брзо возење. 

Филмот црпи инспирација од други авантуристички/љубовни road-trip филмови, но во сликата успешно ја инкорпорира реалноста за расистичкиот САД и борбата за преживување денес. Зад филмот стои Melina Matsoukas, генијалната режисерка, позната по видео спотот Formation на Beyonce, како и популарната серија Insecure.

Квин и Слим е приказна за пријателството, солидарноста, неправдата и преживувањето, теми кои се одмотуваат додека во позадина вртат сонливи пејзажи и саундтрак кој е еднакво добар колку и филмот.

 

Хранителка (Breadwinner)  

Режија: Nora Twomey

Улоги: Saara Chaudry, Soma Chhaya, Laara Sadiq

Времетраење: 94’

Земја: Авганистан

Жанр: анимиран/воена драма

 

Во фокусот на дејството е 11-годишната Парвана, чии услови за живот стануваат уште потешки по неправедното апсење на нејзиниот татко. За да се здобие со основното право на слободно движење и заработка за прехрана на своето семејство, таа е принудена да присвои нов идентитет на момче. Како единствен механизам за справување со неизвесноста и опасностите ставени на детските плеќи, Парвана ја има својата имагинација и моќ за раскажување живописни приказни.

Филмот реалистично ја прикажува насилната опресијата врз жените и девојките во Авганистан, но на начин кој ги хуманизира женските ликови и им дава повеќеслоен карактер – со водечка улога во семејството и акцент на моќта на женското пријателство. Животната приказна изнесена преку детски очи внесува посебен шарм на наивност и надеж за слободно и безбедно утре.

 

Жената на францускиот поручник (The French Lieutenant’s Woman)

Режија: Karel Reisz
Улоги: Meryl Streep, Jeremy Irons
Времетраење: 129’
Земја: Велика Британија
Жанр: драма/романса/историја

Неверојатна група таленти се здружуваат во истоимената филмска адаптација на романот „Жената на францускиот поручник“ од Џон Фаулс, постмодернистичко ремек дело кое се сметало за непреносливо на големиот екран.

Со помош на генијалното сценарио на истакнатиот драмски писател и добитник на Нобелова награда, Харолд Пинтер (Harold Pinter), британскиот пионер на Новиот бран Карел Рајс (Karel Reisz) ја трансформира Фаулсовата приказна за скандалозната романса во еден метанаративен и забавен филм за филмот. Во пречитувањето и реинтерпретацијата на Пинтер, Џереми Ајронс (Мајк/Чарлс) и Мерил Стрип (Ана/Сара) глумат во паралелни наративи, како викторијански џентлмен и општествена отпадничка за чија љубов тој ризикува сè и како современи актери кои ги глумат овие улоги во филмска продукција и се истовремено внесени во нивната сопствена забранета афера.

Филмот ја прикажува заробеноста на главните ликови во социјалните конвенции на едно историско време и комплексноста на слободата и преиспишувањето на сопствениот идентитет вон тие границите.

Маргаритки (Sedmikrásky)

Режија: Věra Chytilová
Улоги: Jitka Cerhová, Ivana Karbanová
Времетраење: 89’
Земја: Чехословачка
Жанр: комедија/сатира

Две тинејџерки кои го носат името Марија (Jitka Cerhová и Ivana Karbanová) решаваат дека штом светот е расипан, не им преостанува ништо друго освен и тие да бидат расипани. Па така, двете Марии нè водат низ една хаотична, непредвидлива и деструктивна одисеја во која буквално го конзумираат и уништуваат светот околу нив.

„Маргаритки“ е симболична критика на угнетувачкиот режим во Чехословачка кој за краток момент ќе ја донесе Прашката пролет во 1968 год. Филмот е предвесник на револуцијата, но истовремено и потсетник (или предизвик? бунт?) за неминовното враќање на статус квото. Режисерката Chytilová и нејзината филмска естетика се дел од чешкиот Нов бран, а во овој филм таа вметнува една феминистичка нота преку бунтовништвото на двете протагонистки кои го имаат последниот збор и не се плашат да кажат „Не!“.

 

 

Орландо (Orlando)

Режија: Sally Potter
Улоги: Tilda Swinton, Billy Zane, Quentin Crisp
Времетраење: 154’
Земја: Велика Британија
Жанр: драма/фантазија/биографија

 

„Орландо“ е филм за личност која успева во еден животен век да доживее нешто за кое многумина од нас (можат само да) сонуваат: да искуси четири века низ призмата на женскиот и машкиот пол без да остаре ни ден. Низ годините, Орландо (Tilda Swinton) е аристократ и десна рака на кралицата Елизабета, дворјанин при кралот Џејмс, амбасадор во Отоманската Империја, дама која ги кани на чај врвните англиски писатели и поети, и самата писателка и страстен љубовник/љубовница.

Базиран на истоимениот роман на Вирџинија Вулф (посветен на нејзината љубовница Вита Вест Секвил), филмот ја тематизира перформативната улога на родот, неговата театралност, апсурдност и арбитрарност, како и социјалните конвенции кои го условуваат низ вековите. Истовремено, филмот е едно женско проникливо препрочитување на англиската историја и книжевност кое си поигрува со жанрот биографија.

 

 

Среќни заедно (Happy Together)

Режија: Wong Kar-wai
Улоги: Tony Leung, Leslie Cheung, Chang Chen
Времетраење: 139’
Земја: Кина
Жанр: драма/романтика

 

Една од најинтензивните романси на филмското платно од 90тите, „Среќни заедно“ е еден искрен и раскошен приказ на релација која крахира. Лаи (Tony Leung) и Хо (Leslie Cheung) глумат пар кој патува низ Аргентина, заробен во повторлива и бурна шема на страст и деструктивна љубомора.

Прикажувајќи ја динамиката на една квир релација со длабока емпатија и комплексност, во период кога ЛГБТ заедницата во Кина се соочувала со неизвесна иднина, Вонг ицртува трескавичен портрет на животниот век на една љубовна афера која истовремено замајува и излудува. Снимен од Кристофер Дојл (Christopher Doyle), дел монохроматски (потрошениот сјај на љубовта), дел во силни бои со изразени зелени (љубомора) и црвени (страст) светла и површини, „Среќни заедно“ е занесно патување низ раселеноста и желбата.

Амонит (Ammonite)

Режија: Francis Lee
Улоги: Kate Winslet, Saoirse Ronan
Времетраење: 120’
Земја: Канада
Жанр: Биографија/драма/романтика

Филмот е сместен во 1840-тите години во едно гратче на британското крабрежје и ја следи приказната за британскиот палеонтолог Мери Енинг (Kate Winslet), која откопува фосили и ги продава на туристи за да ја издржува својата болна мајка. Нејзиното секојдневие наполно се менува откако еден богат турист привремено ќе ѝ ја довери грижата за неговата сопруга Шарлот (Saoirse Ronan).

Амонит нема длабока нарација и проникливи дијалози. Наместо тоа, комуникацијата се ослонува на говорот на телото – крутоста на самотничката Мери наспроти префинетоста на Шарлот, разменетите погледи набиени со копнежлив, возбудлив електрицитет, грчевите од болка или задоволство. Пред сè, Амонит е филм за преобразувачката сила во неочекуваните судири со туѓинци чии патишта во некоја точка од животот се испресекуваат со нашиот.

Девојка што ветува (Promising Young Woman)

Режија: Emerald Fennell
Улоги: Carey Mulligan, Bo Burnham, Alison Brie, Connie Britton, Laverne Cox
Времетраење: 114’
Земја: САД
Жанр: Трилер, драма

Првиот филм на Emerald Fennell (позната како show-runner на втората сезона од Killing Eve и нејзината улога како Камила во The Crown), Promising Young Woman (2020) e инстантен хит. Дејството го води Кери Малиген (подобра од било кога што кажува многу за вредноста на овој филм) како шарена, мила и, навидум, наивна девојка. Но, верувајте, тоа не е сѐ! Навечер, во клубови и барови Кеси се преправа дека е мртва пијана и чека да ѝ се приближи маж кој е спремен да ја искористи нејзината состојба. Само момент пред тој да посегне, таа го шокира со прашањето “What are you doing?”.

Во време по #MeToo и #TimesUp движењата, овој филм доаѓа како многу природна, но истовремено исклучително моќна критика на односите на моќ и нормализираната rape culture. Promising Young Woman e забавен и разигран филм, а сепак успева да допре онаму каде што боли. Еден од подобрите филмови во 2020 и совршен за убаво заокружување на оваа мачна година.

Scroll to Top