филм

Жената на францускиот поручник (The French Lieutenant’s Woman)

Режија: Karel Reisz
Улоги: Meryl Streep, Jeremy Irons
Времетраење: 129’
Земја: Велика Британија
Жанр: драма/романса/историја

Неверојатна група таленти се здружуваат во истоимената филмска адаптација на романот „Жената на францускиот поручник“ од Џон Фаулс, постмодернистичко ремек дело кое се сметало за непреносливо на големиот екран.

Со помош на генијалното сценарио на истакнатиот драмски писател и добитник на Нобелова награда, Харолд Пинтер (Harold Pinter), британскиот пионер на Новиот бран Карел Рајс (Karel Reisz) ја трансформира Фаулсовата приказна за скандалозната романса во еден метанаративен и забавен филм за филмот. Во пречитувањето и реинтерпретацијата на Пинтер, Џереми Ајронс (Мајк/Чарлс) и Мерил Стрип (Ана/Сара) глумат во паралелни наративи, како викторијански џентлмен и општествена отпадничка за чија љубов тој ризикува сè и како современи актери кои ги глумат овие улоги во филмска продукција и се истовремено внесени во нивната сопствена забранета афера.

Филмот ја прикажува заробеноста на главните ликови во социјалните конвенции на едно историско време и комплексноста на слободата и преиспишувањето на сопствениот идентитет вон тие границите.

Маргаритки (Sedmikrásky)

Режија: Věra Chytilová
Улоги: Jitka Cerhová, Ivana Karbanová
Времетраење: 89’
Земја: Чехословачка
Жанр: комедија/сатира

Две тинејџерки кои го носат името Марија (Jitka Cerhová и Ivana Karbanová) решаваат дека штом светот е расипан, не им преостанува ништо друго освен и тие да бидат расипани. Па така, двете Марии нè водат низ една хаотична, непредвидлива и деструктивна одисеја во која буквално го конзумираат и уништуваат светот околу нив.

„Маргаритки“ е симболична критика на угнетувачкиот режим во Чехословачка кој за краток момент ќе ја донесе Прашката пролет во 1968 год. Филмот е предвесник на револуцијата, но истовремено и потсетник (или предизвик? бунт?) за неминовното враќање на статус квото. Режисерката Chytilová и нејзината филмска естетика се дел од чешкиот Нов бран, а во овој филм таа вметнува една феминистичка нота преку бунтовништвото на двете протагонистки кои го имаат последниот збор и не се плашат да кажат „Не!“.

 

 

Орландо (Orlando)

Режија: Sally Potter
Улоги: Tilda Swinton, Billy Zane, Quentin Crisp
Времетраење: 154’
Земја: Велика Британија
Жанр: драма/фантазија/биографија

 

„Орландо“ е филм за личност која успева во еден животен век да доживее нешто за кое многумина од нас (можат само да) сонуваат: да искуси четири века низ призмата на женскиот и машкиот пол без да остаре ни ден. Низ годините, Орландо (Tilda Swinton) е аристократ и десна рака на кралицата Елизабета, дворјанин при кралот Џејмс, амбасадор во Отоманската Империја, дама која ги кани на чај врвните англиски писатели и поети, и самата писателка и страстен љубовник/љубовница.

Базиран на истоимениот роман на Вирџинија Вулф (посветен на нејзината љубовница Вита Вест Секвил), филмот ја тематизира перформативната улога на родот, неговата театралност, апсурдност и арбитрарност, како и социјалните конвенции кои го условуваат низ вековите. Истовремено, филмот е едно женско проникливо препрочитување на англиската историја и книжевност кое си поигрува со жанрот биографија.

 

 

Среќни заедно (Happy Together)

Режија: Wong Kar-wai
Улоги: Tony Leung, Leslie Cheung, Chang Chen
Времетраење: 139’
Земја: Кина
Жанр: драма/романтика

 

Една од најинтензивните романси на филмското платно од 90тите, „Среќни заедно“ е еден искрен и раскошен приказ на релација која крахира. Лаи (Tony Leung) и Хо (Leslie Cheung) глумат пар кој патува низ Аргентина, заробен во повторлива и бурна шема на страст и деструктивна љубомора.

Прикажувајќи ја динамиката на една квир релација со длабока емпатија и комплексност, во период кога ЛГБТ заедницата во Кина се соочувала со неизвесна иднина, Вонг ицртува трескавичен портрет на животниот век на една љубовна афера која истовремено замајува и излудува. Снимен од Кристофер Дојл (Christopher Doyle), дел монохроматски (потрошениот сјај на љубовта), дел во силни бои со изразени зелени (љубомора) и црвени (страст) светла и површини, „Среќни заедно“ е занесно патување низ раселеноста и желбата.

Амонит (Ammonite)

Режија: Francis Lee
Улоги: Kate Winslet, Saoirse Ronan
Времетраење: 120’
Земја: Канада
Жанр: Биографија/драма/романтика

Филмот е сместен во 1840-тите години во едно гратче на британското крабрежје и ја следи приказната за британскиот палеонтолог Мери Енинг (Kate Winslet), која откопува фосили и ги продава на туристи за да ја издржува својата болна мајка. Нејзиното секојдневие наполно се менува откако еден богат турист привремено ќе ѝ ја довери грижата за неговата сопруга Шарлот (Saoirse Ronan).

Амонит нема длабока нарација и проникливи дијалози. Наместо тоа, комуникацијата се ослонува на говорот на телото – крутоста на самотничката Мери наспроти префинетоста на Шарлот, разменетите погледи набиени со копнежлив, возбудлив електрицитет, грчевите од болка или задоволство. Пред сè, Амонит е филм за преобразувачката сила во неочекуваните судири со туѓинци чии патишта во некоја точка од животот се испресекуваат со нашиот.

Девојка што ветува (Promising Young Woman)

Режија: Emerald Fennell
Улоги: Carey Mulligan, Bo Burnham, Alison Brie, Connie Britton, Laverne Cox
Времетраење: 114’
Земја: САД
Жанр: Трилер, драма

Првиот филм на Emerald Fennell (позната како show-runner на втората сезона од Killing Eve и нејзината улога како Камила во The Crown), Promising Young Woman (2020) e инстантен хит. Дејството го води Кери Малиген (подобра од било кога што кажува многу за вредноста на овој филм) како шарена, мила и, навидум, наивна девојка. Но, верувајте, тоа не е сѐ! Навечер, во клубови и барови Кеси се преправа дека е мртва пијана и чека да ѝ се приближи маж кој е спремен да ја искористи нејзината состојба. Само момент пред тој да посегне, таа го шокира со прашањето “What are you doing?”.

Во време по #MeToo и #TimesUp движењата, овој филм доаѓа како многу природна, но истовремено исклучително моќна критика на односите на моќ и нормализираната rape culture. Promising Young Woman e забавен и разигран филм, а сепак успева да допре онаму каде што боли. Еден од подобрите филмови во 2020 и совршен за убаво заокружување на оваа мачна година.

Љубовната вештерка (The Love Witch)

Режија: Anna Biller
Улоги: Samantha Robinson, Laura Waddell, Jennifer Ingrum, Gian Keys
Времетраење: 120’
Земја: САД
Жанр: Хорор/комедија/мелодрама

 

 

Филмот ја следи Elaine, млада вештерка која започнува нов живот по смртта на нејзиниот маж за кого почнува да бара замена. Првото нешто кое ќе ве освои при гледање е визуелниот стил, благодарение на кој ќе се чувствувате како истовремено да се наоѓате во шеесетите години на минатиот век, во некој паралелен свет или пак како во нечија халуцинација. Секој момент од филмот изгледа неприродно и претерно, но токму тоа е она што го прави вреден за гледање. Преку смрт, танц, сатанистички ритуали, високи чизми и сина сенка, „Љубовната вештерка“ и Elaine поставуваат прашања за тоа како светот и културата се справуваат со женската сексуалност, средновековните наспроти модерните родови улоги, но и машкиот и женски поглед. Филм кој нема да го заборавите уште долго по првото гледање.

 

Смртта и животот на Марша П. Џонсон (The Death and Life of Marsha P. Johnson)

Како дел од одбележувањето на месецот на гордоста и немирите на Соунвол, ви го препорачуваме документарниот филм во кој се истражува причината за смртта на легендата на движењето за геј ослободување, Марша П. Џонсон (The Death and Life of Marsha P. Johnson), во режија на Дејвид Франс. Марша била транс активистка, дрег кралица и една од фигурите со кои се поврзува почетокот на Стоунвол немирите во 1969. Нејзиниот надимак во тоа време бил „Saint of Chirstopher Street“ (каде што се наоаѓал барот Соунвол), бидејќи поголемиот дел од својот живот го има посветено на активизмот, иако се соочувала со сериозни проблеми со менталното здравје, како и чести апсења и насилство. Телото на Марша е најдено во реката Хадсон во 1992 и е првично регистрирано како самоубиство, но многу од нејзините пријатели и членови на заедницата веруваат дека станува збор за убиство.

Џонсон е симбол за она што црната квир феминистичка мислителка Алексис Полин Гимс го опишува како “никогаш стрејт”: оние квир пионери кои не можеа или не сакаа да ги сокријат своите разлики и на тој начин ја принудија нивната настраност да биде јавно признаена каде и да отидат.

Овој филм, како и животот, каузата и смртта на Марша Џонсон, се еднакво важни и ден денес. Транс жените сè уште се соочуваат со насилство, маргинализација и стигматизација, која не ретко завршува со смрт, како кај нас, така и глобално (како илустрација, во 2019  барем 27 транс личности беа убиени во САД, а повеќето од нив црни транс жени). Во име на месецот на гордоста и #BlackLivesMatter протестите, да се едуцираме за личностите кои го посветиле својот живот на борбата за ослободување и да ја продолжиме нивната борба, спротиставувајќи се на хомофобојата, трансфобијата, сексизмот и расизмот.

 

 

She’s Beautiful When She’s Angry

Преку документарниот филм She is Beautiful When She’s Angry, режисерката Mary Dore ни ги покажува животите и постапките на одреден дел од жените кои биле релевантни за феминистичкото движење во 60те и 70-тите години, фокусирајќи се  нивната креативност и неуморна борба.

 

И тогаш танцувавме (And then we danced)

Шведскиот режисер Levan Akin во својот најнов филм “And then we danced“ ја прикажува романсата помеѓу двајца мажи (Мерхаб и Иракли), танчери на традиоционални грузијски танци. Традицијата на грузиското танцување односно прецизни воени потези и сложени атлетски скокови, не содржат простор за слабост или безполовост како што тоа го кажува професорот на овие двајца млади танчери. Мерхаб или тој што е “послабиот“ ќе биде ставен настрана а подоцна и избркан, а Иракли ќе биде ставен на негово место.

 

Scroll to Top