филм

Кери (Carrie)

Режија: Брајан Де Палма

Главни улоги:  Сиси Спејсек, Пајпер Лори, Су Снел

Времетраење: 98’

Земја: САД

Жанр: хорор, мистерија

Идејата дека хорор филмовите во голема мера ги експлоатираат и брутализираат жените е тема која е доста присутна во феминистички теории на филм. Во многу филмови од овој жанр, мизогинијата не само што е очигледна и деректна, туку и можеби е главната нишка која привлекува дел од публиката. Сепак, хорор филмот традиционално има и богата база на обожаватели кај женската публика, а бројни филмски критичар/к/и сметаат дека хорор жанрот има силен субверзивен потенцијал, и како таков, може да служи како одлична подлога за феминистички наративи. Веројатно како и кај секој друг жанр, постојат филмови кои ја потврдуваат првата теза, и такви кои одат во насока на втората.

Во секој случај, на многу начини, хорор филмовите доведуваат во прв план прашања кои инаку се заташкани во патријархалната култура. Баш поради тоа, овој октомври нашите филмски препораки ќе бидат во доменот на хоророт, а со кој филм е посоодветно да се започне ако не со легендарниот Кери (Carrie) од 70тите.

Филмот Кери претставува адаптација на хорор-романот на Стивен Кинг. Главната протагонистка е повлечената и чувствителна тинејџерка Кери Вајт (Сиси Спејсек), која се соочува со булинг од соучениците во средното школо, како и насилство од нејзината фанатично побожна мајка (Пајпер Лори).

По добивањето на првата менструација, околу Кери почнуваат да се случуваат чудни појави, па таа почнува да се сомнева дека има натприродни моќи. Откако е поканета на матурата од емпатичниот Томи Рос (Вилијам Кат), Кери се обидува дасе вклопи во средината, но работите на крајот добиваат мрачен и насилен тек.

Откако Кери на Стивен Кинг беше претставен на екранот во 1976 година, публиката почна да прифаќа женски ликови како главни улоги во хорор филмовите. За некои критичари, Кери можеби е претерано монструозна приказна, но нејзината монструозност може да се гледа и како израз на женската моќ, лутина и преземање на контрола.

Запознавајќи го човекот: Џејмс Болдвин во Париз (Meeting The Man: James Baldwin In Paris)

 

 

Режија: Terence Dixon

Времетраење: 27’

Земја: Франција, Англија

Жанр: Документарен филм

Документарен портрет на Џејмс Болдвин од 1970 година, една од врвните фигури на американската книжевност, афро-американската култура и политичка мисла од 20 век, снимен во Париз. Во овој краток, но напнат дискуризевен филм го следиме легендарниот писател  на симболични локации во градот, каде што живеел во тоа време, вклучително и на плоштадот Бастиља.

Средбата со Џејмс Болдвин не оди целосно според планот на групата бели филмаџии кој стојат зад камерата, додавајќи му тежина потребна тензија на наративот, во чиј центар е импресивниот и страсен светоглед на Болдвин.

 

 

 

Сè секаде сè наеднаш (Everything Everywhere All at Once)

Режија: Daniel Kwan & Daniel Scheinert

Улоги: Michelle Yeoh, Ke Huy Quan, Stephanie Hsu, Jamie Lee Curtis

Времетраење: 142’

Земја: САД

Жанр: научна фантастика, авантура, семејна драма

Евелин е средовечна жена која е неволно понесена во луда авантура во која ги истражува паралелните универзуми и своите можни животи. Тоа резултира со уште поголем предизвик во кој од неа се бара да го спаси светот и да се бори со непријателот низ бесконечните светови на мултиверзумот.

Режисерите на филмот успеваат да создадат солидна емотивна приказна со користење на тропи од жанрот научна фантастика. Глумата е извонредна, особено постепеното нурнување во лудилото на ликовите кои се принудени да ги преиспитаат семејните односи додека се борат со неколку стварности истовремено.

 

Со среќа, Лео Гранде (Good Luck to You, Leo Grande)

Режија: Sophie Hyde

Улоги: Emma Thompson, Daryl McCormack 

Времетраење: 97’

Земја: Велика Британија 

Жанр: драма, секс комедија 

По три долги децении поминати во брак кој не ја исполнувал со човек кој не знаел да ја задоволи, вдовицата и поранешна наставничка по веронаука, Ненси Стоукс (Emma Thompson), собира храброст да излезе од нејзината комфор зона.

Без да знае што да очекува, стегнатата Ненси одлучува да ја истражи својата заспана сексуалност со тоа што ќе си плати дискретно сексуално искуство со шармантниот, љубезен и млад придружник Лео Гранде (Daryl McCormack).

Додека љубезниот и толерантен професионалец се обидува да открие што ѝ е потребно на Ненси, конфликтната наставничка се фаќа себеси како се бори со невидени емоции и мисли за своето тело и неизговорени желби. Но после сите овие години, дали Ненси ќе може да ја преземе контролата врз својот сексуален живот и да го добие посакуваното задоволство што го заслужува?

 

Исправи се, Делфина

Режија: Александар Ѓурчинов

Улоги: Неда Арнериќ, Столе Аранѓеловиќ, Дарко Дамески, Слободан Димитриевиќ, Диме Илиев

Времетраење: 91’

Земја: Македонија

Жанр: драма

 

Исправи се, Делфина е македонски филм од 1977 г., а е инспириран од вистински настан – препливувањето на каналот Ламанш од страна на македонската маратонска пливачка Атина Бојаџи. Самата Бојаџи чиј прекар бил „Охридскиот Делфин“, била соработничка на филмот и може да се забележи во една сцена.

Во фокусот на овој легендарен филм е тешкиот, но успешен, обид на пливачката Делфина да го преплива каналот Ла манш, додека се навраќа на настаните кои ја довеле до оваа мисија, која за неа е многу повеќе од само спортски подвиг. „Исправи се, Делфина“ е филм кој ќе ве прошета низ Метропол и Континентал, а преку дијалозите, музиката и костимите успешно ќе ве транспортира во 60тите години од минатиот век. Истовремено, темите за слободата на избор, загрозената телесната автономија, интимните жртви на една млада и храбра девојка, делуваат како да говорат верно и за нашето време.

Исправи се, Делфина е вонвременска приказна за женската снага да, и покрај сите околности, се застане на нозе.

Нема да бидеш сама (You Won’t Be Alone)

Режија: Горан Столевски

Улоги: Сара Климоска, Noomi Rapace, Alice Englert, Anamaria Marinca, Carloto Cotta, Камка Тоциновски, Ирена Ристиќ, Верица Недеска

Времетраење: 109’

Земја: Австралија, Велика Британија, Србија

Жанр: фолк хорор, драма

Во 19-ти век во Македонија, еден древен дух (волкојадката) ќе киднапира млада девојка по име Невена и ќе ја преобрази во вештерка.

Љубопитна за животот како човек, младата вештерка случајно открива дека може да го живее животот ползувајќи се со туѓа кожа. Разгорувајќи ја својата љубопитност, таа продолжува да ја користи оваа ужасна моќ за да разбере што значи да се биде човек.

Дебитантскиот филм на македонскиот режисер Горан Столевски е егзистенцијална фолк хорор приказна во која тој успева да направи длабинска анализа на прашањата за полот, родот, телесноста и битието. Во анализа на Гардијан, за Столевски се вели дека поседува „извонреден увид и емпатија“, во филм кој „си поигрува со бајковидна фантанзија и ужасен телесен хорор… создавајќи нешто што не може да се дефинира, нешто досега невидено“. 

„Нема да бидеш сама“ беше премиерно прикажан на Sundance, а неодамна и кај нас, на Cinedays.

 

 

Јас сум љубов ( I am love )

Режија: Luca Guadagnino

Улоги: Tilda Swinton, Flavio Parent, Edoardo Gabbriellini

Времетраење: 120’

Земја: Италија 

Жанр:  Драма

Ема ја напуштила Русија за да живее со сопругот во Милано, Италија, од каде тој потекнува. Сега, дел од моќно индустриско семејство, таа е почитувана мајка на три деца, но се чувствува неисполнето. Тоа набрзо се менува, кога го запознава Антонио, талентиран готвач и пријател на нејзиниот син, со кого почнуваат интензивна афера, која претставува закана за сите нејзините останати релации.

Јас сум љубов (2009), во режија на Luca Guadagnino, го има лежерниот шмек, сексуална тензија и бавен развој на наративот, слично како и добро познатиот Call me by your name (2017), од истиот режисер, но содржи и доза на мистериозност и морничавост. Тилда Свинтон во улога на главната протагонистка Ема, совршено ги пренесува сите слоеви на ликот (па и на филмот), евоцирајќи една жена која не целосно припаѓа во раскошот во кој живее, служи на потребите на фамилијата во која се омажила и сфаќа дека сè околу неа ќе се распадне, само доколку ги прифати и следи сопствените потреби.

 

 

Базен (La Piscine)

Режија: Jacques Deray

Улоги: Romy Schneider, Alain Delon, Maurice Ronet, Jane Birkin

Времетраење: 120’

Земја: Франција 

Жанр: психолошка драма, крими

Навидум среќен пар – заводливите Romy Schneider и Alain Delon – живее во позајмена вила во близина на Сен Тропе. Палат цигара по цигара, водат љубов и безволно пливкаат долж длабокиот, син како топаз базен.

Оваа илузорна сончева идила завршува во моментот кога друг маж, долгогодишен заеднички пријател (Maurice Ronet), ќе се појави со својата прекрасна 18-годишна ќерка (Jane Birkin). Полека, одвај забележливо, испливува старата огорченост и старите незадоволства. Љубомората станува непријателство кое преминува во насилство.

Сè околу „Базен (1969) – мини здолништата (на дизајнерот André Courrèges), џез-поп музиката на композиторот Michel Legrand и легендарната актерска екипа – ги симболизира доцните 60-ти. Па сепак, слободоумната атмосфера на филмот, самобендисаноста на ликовите и чувството за напуштени идеали (ако воопшто постоеле) се показатели за тоа дека сценариото на Deray и Carrière ги претскажува 1970-тите.

 

Зелениот зрак (Le Rayon Vert)

Режија: Eric Rohmer

Улоги: Marie Rivière, María Luisa García, Vincent Gauthier

Времетраење: 98’

Земја: Франција 

Жанр: драма, романса 

Во „Зелениот зрак” (1968), Ерик Ромер ја доловува болката на летната тага низ човечна и нетенденциозна приказна за потрагата по себе. Делфин е мечтателна, интровертна млада секретарка која, потресена од неодамнешното раскинување со своето момче, се соочува со вознемирувачката можност да го помине летниот одмор сама. 

Додека оди од место на место, од Шербур преку туристичките Алпи до сончевите плажи на Бијариц, Делфин, која е истовремено неодлучна и наметлива, минува низ виор од друштвени интеракции, но и покрај сето тоа, останува длабоко осамена, трагајќи по вистинска релација која се чини дека постојано ѝ бега.

Како еден од најискрените портрети на осаменоста, депресијата и копнежот за разбирање прикажани на филмското платно, „Зелениот зрак” се смета за најпроникливото дело на еден од најострите набљудувачи на човечките релации во француската кинематографија.

Купе број 6 (Hytti nro 6)

Режија: Juho Kuosmanen

Улоги: Seidi Haarla, Yuri Borisov, Dinara Drukarova

Времетраење: 107’

Земја: Естонија, Финска

Жанр: драма

На почетокот на филмот, сместен во доцните 90ти, ја запознаваме Лаура, студентка од Финска која студира археологија во Русија и се качува на воз за Мурманск за да ги види петроглифите – неолитски цртежи на карпи.

Иако на север требало да патува со нејзината професорка и љубовница, Ирина, таа ненадејно го откажува планот, поради што Лаура почнува да се сомнева во нејзините намери и чувства.

Далеку од дома, таа почнува да развива едно колебливо пријателство и блискост со невообичаеното (и на почетокот сомнително) момче со кое го дели купето, рударот Љоха.

 

Scroll to Top