Песна

Важно е да се биде нешто – Џошуа Џенифер Еспиноза

Важно е да се биде нешто

Џошуа Џенифер Еспиноза

 

Ова е нешто како живот. Ова е налик живот.

Се спуштам во една грешка

и се пресоздавам во формата

на некоја подобра грешка—

добар пар очила

без леќи,

чевли кои се кнап,

граден кош кој постојано боли.

Постои листа на работи

што треба да ги штиклираш за да бидеш  човек.

Не сакам да бидам човек

но и не постои избор,

затоа тргнувам надолу и

ги бакнувам стапалата.

Тргам нагоре и го лижам 

коленото.

Ти го давам мојот череп

да правиш што сакаш со него.

Ти растеш цвеќиња на мојата глава

и ги косиш премногу кратко.

Ги лакирам ноктите

но кому му е гајле. Кој се замара.

Се трудам да не се замарам

ама не ми успева.

Ја носам мојата облека. Го носам моето тело.

Зачекорувам на тревата и се вцрвенувам 

каде и да погледнам.

За истото повторно ‒ Лилјана Дирјан

За истото повторно

ЛИЛЈАНА ДИРЈАН

 

Да, пишувам, песни
на ливчиња од струја, врз телефонски импулси
по водомери и доцна навечер
кога син ми спие а маж ми не е дома
пишувам без хартија пред себе
во темната комора на спалната
при лаежот на глутницата
и ноќната расправија откај соседите
нешто ми останува и за сонот
цели приказни потопени во густа смола
од црн бор и бела бреза
течам по пат капка по капка
во шишенца, лажички за кафе, пипети
и го добивам
наутро обликот на солзата
совршено мало ремек-дело
праокеан
жива вода
почеток на денот.

Се сеќавам – Ен Секстон

Се сеќавам

ЕН СЕКСТОН

 

До први август

невидливите бубачки почнаа

да ‘рчат, а тревата беше

крута ко коноп и

без боја – онолку колку

што песокот има боја и

ние се шетавме со боси стапала,

боси уште од дваести

јуни и имаше денови

кога заборававме да го навиеме

твојот аларм и ноќи

кога џинот го пиевме топол и чист

во стари чаши за десерти 

додека сонцето се гасеше

како накитена црвена шапка и

еден ден си ја собрав косата 

со машна и ти рече

дека скоро па личам на

пуританска дама и она на што

најдобро се сеќавам е дека

вратата до твојата соба беше

вратата до мојата.

Огледало – Силвија Плат

Огледало

СИЛВИЈА ПЛАТ

 

Сребрено сум и јасно. Немам предрасуди.
Што и да видам, веднаш го голтам
Какво што е, незамаглено од љубов ил омраза.
Не сум сурово, само искрено,
Како мало божјо око, четириаголно.
Најчесто се задлабочувам во спротивниот ѕид.
Розов е, со дамки. Толку долго го гледам
Што чинам за срце ми срасна. Но, трепери.
Лица и темнина нè двојат пак и пак.

 

Сега сум езеро. Една жена се свива над мене,
Во моите длабочини го бара она што навистина е.
Па им се врти на лажговцине, свеќите ил месечината.
Ѝ го гледам грбот и ја одразувам веродостојно.
Ме наградува со солзи и немир во рацете.
Ѝ значам. Доаѓа и си заминува.
Секое утро нејзиното лице ја заменува темнината.
Во мене таа удави млада девојка, а од мене старица
Се издига кон неа ден по ден, како ужасна риба.

Диви гуски – Мери Оливер

Диви гуски

МЕРИ ОЛИВЕР

 

Не мораш да бидеш добра.

Не мораш да чекориш на колена

стотици километри покајнички

по пустината.

Само остави го кроткото животинче во твоето тело

да го сака тоа што го сака.

Кажи ми за очајот, твојот, а јас ќе ти го кажам мојот.

Меѓувремено светот се врти.

Меѓувремено сонцето и бистрите камчиња од дождот

се движат низ пејзажите,

над ливадите и длабоките дрвја,

планините и реките.

Меѓувремено дивите гуски, високо во чистиот син воздух,

тргнуваат одново кон дома.

Која и да си, колку и да си осамена,

светот ѝ се нуди на твојата мечта,

те повикува како дива гуска, грубо и возбудливо

одново и одново го најавува твоето место

во семејството на нештата.

Избриши прашина ако мораш да бришеш – Роуз Милиган

Избриши прашина ако мораш да бришеш
РОУЗ МИЛИГАН

 

Избриши прашина ако мораш да бришеш,

но, зар не е подобро да сликаш, или писмо да пишеш,

да испечеш торта, или засадиш семка,

да ја промислиш разликата меѓу потреба и желба?

 

Избриши прашина ако мораш да бришеш,

но, не губи време

со толку реки за пливање и планини на претек;

музика за слушање, за читање книги,

пријатели за радување, живот да се движи.

 

Избриши прашина ако мораш да бришеш,

но, цел свет го имаш, ете,

со сонце во очи и во коси ветер;

виежи снежни, врнежи нежни,

овој ден не се враќа веќе.

 

Избриши прашина ако мораш да бришеш,

но, имај на ум, староста нема да дојде милум,

и кога ќе заминуваш (а ќе мораш да си одиш)

ти самиот поголема прашина ќе се сториш.

 

 

„Одбрав да ја препејам оваа песна зашто ми претставуваше предизвик да преведувам песна што се римува. Сакав да си ги извежбам трпението и креативноста додека ги изнаоѓав решенијата во преводот. Песната е навидум едноставна, но всушност не беше лесна задача да се долови на македонски јазик без да се изневери читателот на препевот. Инаку, со песната се приврзав уште на првото читање затоа што ја слави битноста и убавината на едноставностите во животот.“

– Моника Стојановска за својот поетски избор

Што ако (оваа недела) – Грејс Пејли

Што ако (оваа недела)

ГРЕЈЛ ПЕЈЛИ

 

Што ако овој век нема крај

што ако Србите продолжат со својот гласен самољубен гнев

и Косовците со своето безнадежно вооружување

и Хутите со својот одмазднички убиствен бес

и американските вооружени мула од Авганистан со своето побожно

исклучување на радосниот живот на жените

И сопствениците на светот со своето ужасно навраќање одново

и одново на она што е неправедно нивно

и потемните луѓе продолжат да горат од навреда и гордост

на народот

и Американците и нивното намерно осиромашување на

Виетнам за да ја добијат изгубената војна

и Русите го продолжат својот тежок обид за откажување од старата

злокобна сила само за да бидат како сите други

и Ирците со однижаните лири на историјата

и Сомалијците се клануваат и отклануваат

и Турците со своите рутински напади врз Курдите

и Ирачаните со своите рутински напади врз Курдите

 

Што ако мојата пријателка никогаш не престане да вели         да имав шест синови

би ги дала сите

што ако вриснам         хорор

и таа ми ја објасни идеализираната политика на жртвување синови

 

Што ако само триесет и шесте правични мажи кои го поправаат светот од година

в година ја почувствуваат својата кревкост

и покренат петиција Тој да ја зголеми нивната бројка

што ако не постои одговор од време-создадениот рај

нема звук     нема интерес     нема одвраќање     наеднаш      отсуство

што ако не постои дете      ни машко ни женско     ни бело ни црно

ниту мајка       ниту дете

 

 

 

Грејс Пејли (1922 -2007) била родена како Грејс Гудсајд во Њујорк во фамилија на руско-еврејски имигранти и учела во Хантер Колеџ. Позната како активистка за мир и општествена правда, Пејли била дел од Женската акција на Пентагон (Women’s Pentagon Action) и една од уапсените на White House Lawn Eleven за време на антинуклеарниот протест. Била тесно поврзана со Лигата на противници на војната (War Resisters League) и  други групи посветени на човековите права. Поради тоа, повеќепати била апсена за ненасилна граѓанска непослушност.

Во одборот на ПЕН, Грејс Пејли претседавала со Женскиот комитет, формиран со цел да се промовира женската литература во духот на меѓукултурната размена. Добитничка е на National Endowment for the Arts Senior Fellowship и избрана за писател на Њујорк (New York State Writer) во времетраење од еден мандат. Предавала креативно пишување во многу институции, вклучувајќи ги и Универзитетот Колумбија, Градскиот универзитет на Њујорк и Колеџот Сара Лоренс.

Нејзините духовити, поетски раскази, во чиј центар најчесто се жените, придонеле Пејли да биде наречена „Њујоршкиот Чехов“. Трите тома раскази се обединети во „Збирка раскази“ (Collected Storries – 1994), нејзината не-фикција во „Како што си мислев“ (Just as I Thought – 1998), а нејзината поезија во „Започни одново: Збирка песни“ (Begin Again: Collected Poems – 2000).

– Дамјана Видическа за Грејс Пејли:

„Се одлучив да ја преведувам Пејли бидејќи е една од неколкуте писателки кои ми оставија најголем впечаток на часовите по предметот Жените во војната (Women in War). Таа била феминистка и антивоена активистка и меѓу првите писателки кои се одважиле против нуклеарната војна. Со тоа, Пејли е еден од првите оригинални гласови на американската фикција во доцниот 20-ти век.“

Уште една надморска височина – Мег Деј

Уште една надморска височина
МЕГ ДЕЈ

 

Третиот ден ти пишав за небото,

дека се протега лесно ко окенската шир

можев име да му дадам само ако го споредев со она во Монтана.

Од скоро, небото е плафонот под кој се будам:

ширно, бегло и круто, со закоравени рабови,

спрострена болничка крпа што стврднала преку ноќ

мокра и натопена во пригушен бол.

Но вечерва си одев дома, пешачев по брегот

и ја сетив огромната месечина в грло.

Некаде на планетава постои човек

кој бил на таа месечина,

кој излегол од тоа небо

и кој веќе никогаш нема да спие исто поради тоа.

Секогаш ќе биде тажен или ќе се чувствува мал

или ќе се прашува како човек може да биде човек

ако да бидеш човек значи да се секираш;

со очите нема да види

туку само ќе може да гледа.

 

Мислам да ти пишувам баш така- со отворени раце-

кон распарчување, кон уништување.

 

 

Оригинал: “Another Night at Sea Level”, Meg Day

Од: Last Psalm at Sea Level (Barrow Street, 2014)

 

 

„Кога немате ништо друго освен чекан, се’ наоколу ќе ви личи на клинец.“ – Мег Деј

Деј е добитничка на неколку престижни признанија за поезија, работи како професорка-асистентка по Англиски јазик и креативно пишување на Колеџот „Франклин и Маршал“ и живее во Пенсилванија. Прочитајте повеќе за и од авторката тука.

– Магда Ориѓанска за поетесата

„Препејувам зашто процесот ме радува и ме лекува од лоши мисли и тага. Избирам да препеам одредена песна штом чујам ехо кое ми кажува дека не сме сами, туку само нови во светот.“

– Магда за процесот на препејување

Чудесен живот – Патриција Кавали

Чудесен живот

ПАТРИЦИЈА КАВАЛИ

 

Што не треба да правам

за да ѝ се иставам

на мојата непријателка свесноста:

трајна противничка 

на веселката вина да бидам тоа што сум, 

моето веселко ништо.

 

 

Патриција Кавали е современа италијанска поетеса. Била родена во 1947 во Тоди (Италија), а во 1968 се преселува во Рим, каде што студирала филозофија, и потоа се посветува на преводи на театарски текстови. Соработувала со повеќе театри во Италија, како и со програмата за радио-драми на Раи.

Има објавено повеќе збирки поезија, а последната збирка Чудесен живот (Vita Meravigliosa) ја објавува со Еинауди во 2020. Во тој период боледува од тешка болест за која како што кажува во интервјуто со Роберта Скоранезе: „болеста, во овој момент, велат дека се повлекува но ова проклето лечење ми ги одзема енергијата и сеќавањата. Како може да се пишува поезија без сеќавање? Поезија е да се земе нешто, да го отстраниш од него одвишното и да направиш одново да заблеска.“ Кавали умира во Рим, на 21 јуни оваа година.

Нејзината поезија има неоавангарден експериментален печат, издвојувајќи се по спонтаноста на исповедниот израз, колоквијалноста и иронијата, со видливо силно влијание на Елза Моранте. Покрај многумина кои критички ја ценат нејзината работа е и филозофот Џорџо Агамбен кој зборува за „речиси предисториска поезија … суверено лишувана од морални скрупули“. Верноста на себе, која се забележува во поетскиот израз на Кавали, доведува до една восхитувачка кохеренција. Во секој стих, нејзиниот поетски резон – како што стои во краткиот опис на Чудесен живот (Еинауди, 2020) – не бара, туку наоѓа.

– Вики Младенова за Патриција Кавали и нејзиното творештво

Утринска – Луиз Глук

Утринска

ЛУИЗ ГЛУК

 

Да ти кажам што правам во последно време?

Чекорам низ тревникот пред куќата, навидум

плевејќи. Би требало да ти е јасно

дека никогаш не плевам, на колена, корнејќи

ракатки детелина од цветните леи: всушност

барам храброст, барам некаков доказ

дека животот ќе ми се смени, иако ми треба

цела вечност дури ја проверам секоја ракатка

за да видам дали го крие тоа симболично

ливче, а наскоро летото ќе заврши, лисјата

веќе пожолтуваат, болните дрвја секогаш се

први, тие што умираат јасно пожолтуваат,

додека неколку темни птици си ја изведуваат

музиката за прибирање дома. Да ти ги покажам рацеве?

Празни, како и при првиот звук.

Поентата да не беше, сепак,

да продолжам без знак?

Scroll to Top