Превод

Постбалкански барок и евровизиска ренесанса

Кога другарка ми од Белград ми испрати линк од YouTube на WhatsApp со порака „СЛУШАЈ!“, фрлив поглед, видов дека видеото трае 12 минути, си помислив „па дали си ти нормална“ и ментално го архивирав за тогаш-кога-ќе-имам-време. За среќа, пандемијата ги благослови прекарните независни уметници како авторкава на овој текст со вишок слобода, па веќе попладнето кликнав на линкот, некаде помеѓу опсесивното читање вести од Украина, напади на ПТСН и клипчињата со слатки мачки на Инстаграм.

И откако му фрлив поглед, не престанав да го гледам. Триптихот на Констракта (Nobl, In corpore sano, Mekano) моментално има над половина милион прегледи на YouTube.

Од каде толкава глобална фасцинација и ентузијазам? Покрај одличната заразна музичка основа, Триптихот е текстуално урнебес, а хуморот е – како што знаеме – последната линија на одбрана против апсолутниот ужас на човековото постоење, никогаш порано толку интензивен. Сè додека можеме да се смееме, нема да се убиеме.

Од воведниот кадар и првата реченица од првата песна – „Пијаното го прави мојот мал стан да изгледа благородно“, Констракта започнува со своето генијално и комично мапирање на невралгичните точки на современото пост-југословенско општество и остатоците од буржоаската средна класа, трансформирани во идеолошкиот пресврт од последниот четвртина век. Преку трите песни кои се како три фази на постсоцијалистички груминг, авторката ги поврзува овие точки во една конечна слика – портрет на пост-Балканот во неолибералната магла.

Во првиот сегмент, Nobl, протагонистката е опседната со својот статус, материјалните работи и телото. Исто како и Шерон Стоун, во која се претопува, таа се гледа во огледало и плаче, ѝ се спротивставува на идејата за стареењето и смртноста и ја негира („Зар јас да умрам? Е можеби баш јас нема)“. Во следниот сегмент, In corporе sano, измачувана од несигурноста и сопствената невидливост, уметницата неволно ја прифаќа моменталната ситуација („И не мора да биде подобро, моето срце само чука/ Верувам, само нека чука), за во последниот сегмент, Mekano, да признае целосен пораз и конформизам („Не остана никаква трага / Мекоста нека е проклета“).

И покрај тоа што дејството е во Србија, на Балканот, и таа пее на српски јазик, ритамот и имагинарното во делото на Констракта се западно-цивилизациски. Нејзините референтни системи се Италија, Франција/Париз, Америка (Шерон Стоун, Меган Маркл), Античка Грција – тие се предметот на нејзината желба, но и простори за идентификација. Ако ги сведеме брилијантните слики на авторката на заеднички именител, би можеле да кажеме дека Триптихот се занимава со (типично западната) животна криза во неолибералниот капитализам и неможноста да се преговара со него, со посебен акцент на специфичното цис-женско искуство.

Единствената асоцијативна врска со балканското (СФРЈ) минато во Триптихот е зградата Генекс и можеби бабата Десанка (р. 1912 г.) која во Глибовац ги чита судбините во џигер. Сите други мотиви ефективно ги бришат границите меѓу „Балканот“ и Западот. Ова е важно за толкувањето што следи.

***

Кога Констракта победи на српскиот Евросонг со средниот сегмент, In corpore sano, целата пост-југословенска територија се вжешти. Но ниту меѓународните медиуми, публика и обложувалници не останаа рамнодушни. Композицијата на Констракта доаѓа на евровизиската сцена во Торино како де-етнизиран вонземјанин и комплетна инверзија на класичните авто-егзотизирачки стихови, нешто што често може да се види на овој настан. Навистина, In corpore sano со своите музика и текст е „позападна“ од најзападното, поекспериментална, попрогресивна – невозможна за класифицирање, бидејќи кога зборува за кревкоста на телото, здравјето и невидливоста на уметниците, таа зборува за секоја западна, поцивилизирана земја.

Површниот поглед на странските медиуми – и нивната лишеност да го разберат текстот надвор од референцата на Меган Маркл – сугерира конфузија, но и несомнена фасцинација. Песната толку го заинтригира американскиот Newsweek што ѝ посвети напис, сепак, нарекувајќи ја „бизарна“ и имплицирајќи дека косата на Маркл е главна тема на песната. Други, пак, во миењето раце на сцената прочитаа коментар за пандемијата и инстирање да се зачува менталното здравје.

На нашите простори, пак, како важна референца и водич за толкување на делото на Констракта беше препознаено делото на Марина Абрамовиќ. Опсесивното миење на рацете на Констракта и повторувањето на „Уметницата мора да биде здрава“ многумина ги потсети на перформансот на Абрамовиќ во Копенхаген, Art must be beautiful, artist must be beautiful („Уметноста мора да биде убава, уметникот мора да биде убав“, 1975) во кој авторката опсесивно се чешла, повторувајќи ја споменатата реченица.

Ако се земе предвид културно-образовната позадина на Ана Ѓуриќ Констракта (дипломирана архитектка, р. 1978), голема е веројатноста дека таа намерно и свесно ја цитира Абрамовиќ. Сепак, би било многу поинтересно и интерпретативно посилно ако In corpore sano се спореди со Балкански барок, перформанс со кој Абрамовиќ го освои Златниот лав на Венециското биенале во 1997 година. Во перформансот, Абрамовиќ пее народни песни, и со часови и денови седи среде брдо крвави животински коски кои неуспешно се обидува да ги истрие и измие – како алегорија на, меѓу другото, страшните војни во Југославија.

Тогашниот триумф на Балкански барок на еден од најважните уметнички настани не само што беше голем успех за авторката, туку и за перформативната уметност воопшто, во тоа време крајно маргинализирана гранка на семејното стебло на визуелните уметности. Само неколку години подоцна, Марина Абрамовиќ добива потврда за својата глобална уметничка видливост кога нејзиниот перформанс The House with the Ocean View станува клучен дел од дванаесеттата епизода од шестата сезона на Сексот и градот – катализатор за повторното обединување на Кери и Александар Петровски (Кој ужас!). Во интервјуто од 2002 година, во очи емитувањето на Сексот и градот, Абрамовиќ изјави дека се гледа себеси како Балканот, а своето тело како мост меѓу Западот и Истокот.¹

Останатото е, што би рекле, историја. Во 2010 година, Абрамовиќ доби тримесечна ретроспектива во МоМа, каде што паралелно изведе 726-и-пол часа од перформансот The Artist Is Present („Уметникот е присутен“), што конечно ја втурна во кругот на славните светски уметници, сугерирајќи дека Балканот е најпосле припоен кон Западот.

Како Балкански барок на Абрамовиќ, делото на Констракта почнува и завршува над гротескен рид од животински коски. Но кај Констракта нема обиди за искупување или прочистување; гробиштата со пилешки коски се ручекот на двајцата протагонисти (брачен/вљубен пар). Наздравувајќи со звукот на отчукувањата на часовникот, несвесни за масакрот под нивните прсти, Констракта и Коста ги крцкаат крилцата како сцена од семејниот живот, врамена во собата, како масло на платно, закачена на ѕидот од дневната соба на секој од нас.

Колективниот ужас и трагедијата од Балкански барок на Абрамовиќ кај Констракта се невидливи, иако ѝ се случиле во текот на животот, и неповторливи, бидејќи колективот веќе не постои. Балканот е мртов, се самоуништи и беше проголтан од Западот. Четврт век по нашите војни и перформансот на Абрамовиќ, Констракта се занимава со хоророт што дојде отпосле, ужасот на пост-балканскиот индивидуализам: средбите со бесмисленоста на секојдневната работа, медиумското ѓубре, стареењето и умирањето на телото, заменливоста на идеологиите… Сето тоа пропратено со капиталистичка индивидуалистичка мантра и опсесивно миење раце, наместо коски, од каква било (колективна) одговорност. На крајот, во уште една духовита инверзија на Абрамовиќ, чиешто свето присуство во МоМа го посведочија илјадници луѓе, кај Констракта постбалканската „уметница е невидлива“ и незаштитена.

Иако многу се пишуваше за односот на Констракта кон косата на Меган Маркл², Триптихот е поинтересно да се гледа како пост скриптум или епитаф кон делото на Абрамовиќ, и како еден духовит³ и циничен коментар на нејзиното барање од уметноста да „ вознемири, да ја предвиди иднината и да поставува прашања“.

Зашто, откако сите прашања беа одамна залудно поставени, откако иднината беше детално прочитана од црниот дроб на невините, откако уметноста и сите перформанси и сите уметнички дела под небесниот свод не успеаја да ги спречат војните и ужасите, би дала сто Марини Абрамовиќ за една Констракта, на repeat, со која ќе се смееме, и ќе плачеме, до последниот такт.

Пишува: Мима Симиќ

Извор: Kulturpunkt

 

 

¹ “I see myself as a bridge, like the Balkans, between the West and the East. I use my body as the way to get across.”

² Овој стих со М. Маркл треба да се посочи како слепа точка на раскинувањето на Констракта со Балканот. Ниту еден бел човек во западниот свет не би посегнал лесно по мотивот на косата на личност со афро-американско потекло, дури и делумно, бидејќи со него е поврзан специфичен вид на опресија. Ова faux pas, за жал, најлесно би било да се одбрани со „балканското“ незнаење – и со тоа да се исече гранката со најубав поглед. Среќно, Констракта!

³ Кога сме веќе тука, најблиската референца за Констракта во светот на музичките изведби секако би била Лори Андерсон. Најдобрата раскажувачка меѓу музичарите и најдобрата музичарка меѓу раскажувачите, Андерсон исто така го користи хуморот како мачета, особено во ремек-делото The Ugly One With the Jewels and Other Stories (1995), во кое, повторно, се реферира на Марина Абрамовиќ во една од песните.

Врховниот суд на САД се обидува да го забрани абортусот: дали Америка е сè уште слободна земја?

Најлошиот можен исход полека станува реалност: според протечената нацрт-одлука од Политико, мнозинството во Американскиот врховен суд гласало за укинување на преседанот „Ро против Вејд“ од 1973, заедно со сестринската одлука „Планирано родителство против Кејси“ од 1992. Ако се усвои оваа значајна пресуда во јуни, абортусот автоматски би станал нелегален во околу 26 држави.

Нацрт-одлуката, напишана од Самуел Алито, најжестоко омразениот член на конзервативното крило на судот, ќе го поништи 50-годишниот преседан и значајната пресуда што длабоко ги обликуваше правната доктрина и популарните сфаќања за законот. Со тоа, жените ќе станат заробенички на сопствените тела и на идеите на мажите за улогата на тие тела. Ќе ја направи нашата земја послаба, посурова, поглупава и помалку енергична.

Пред судот да ги сослуша усните аргументи во случајот Добс против Џексон, случај што бараше да се оспори законот на Мисисипи кој забранува абортус по 15-та гестациска недела, некои судски набљудувачи – главно мажи – предвидуваа дека овој исход (укинувањето на „Ро против Вејд“) е малку веројатен. Чешајќи се за брадата, тие велеа дека номинираните судии како Ејми Кони Берет или Нејл Горсух се умерени во ставовите (и двајцата се имаат потпишано на нацрт-одлуката) и дека инкременталните импулси на главниот судија Џон Робертс ќе ги ублажат страстите на неговите колеги од кои повеќето се мизогинисти.

Во меѓувреме, феминистките беа попроникливи во своите предвидувања за посветеноста на десницата кон сексизмот и разбирањето на импликациите врз другите области на законот во свет без „Ро“.

Но по усните расправии на 1 декември, дури и оние експерти кои беа најпосветени на својата изведба на софистицирана смиреност беа принудени да признаат дека не постои сомнеж околу исходот. Сослушувањето, чие аудио беше пренесувано во живо, се претвори во карневал на заблуди и хипотези и безпредметно инсистирање на тривијалноста на преседанот.

Ејми Кони Берет дури отиде до таму да праша зошто на жените им е потребен абортусот сега кога законите за „безбедно засолниште“ им дозволуваат на новите мајки да ги предадат новороденчињата без да бидат уапсени. Сослушувањето се претвори во шега, фестивал на мизогинија, несериозна правна формалност за легитимирање на однапред одлучен исход. „Ро“ ќе биде укинат.

На некој начин, протечената одлука не ни кажа ништо ново: ова се последните денови на репродуктивната слобода во Америка, а повеќето држави наскоро целосно ќе го забранат абортусот или толку ќе го ограничат што тоа ќе го направи речиси недостапен. Но, нацрт-одлуката на Алито сепак го претставува најомразениот максималистички пристап за кој судот е способен.

Одлуката не само што ги укинува Ро и Кејси, туку изразува целосен презир кон идејата дека уставот ја штити телесната автономија на жените. Таа артикулира ригидна и непроменлива визија за индивидуалните права, визија во која судот ќе ги признае само оние слободи со силен историски преседан, кои се експлицитно набројани во текстот на уставот.

Доколку ова толкување се истера до крај, би искоренило многу други права на Американците меѓу кои и правото на контрацепција, правото на геј бракови и декриминализација на геј сексот. Реакционерите на судот нема да застанат со ставање крај на легалниот абортус. Нивната цел е да ги повредат, казнат и стеснат животите на Американците на многу посурови и инвентивни начини.

Можната ненадејна забрана на абортусот во најголемиот број држави во јуни понатаму ќе создаде нови легални нагазни мини кои брзо ќе ги нагризат останатите индивидуални права. Кога жените ќе почнат да ги минуваат границите за да ја извршат процедурата, црвено-обоените држави ќе се обидат да го ограничат меѓудржавното патување. Кога активистите ќе почнат да испраќаат апчиња за абортус преку пошта, агресивните претреси и запленувања на пакети и лични работи ќе зачестат.

Кога жените ќе почнат да наоѓаат начини како да ја прекинат својата бременост, многу од нив ќе заработат кривични пријави, а некои од нив ќе бидат и осудени. Кога лекарите ќе се соочуваат со пациентки со компликации во бременоста кои се опасни по живот, многумина од нив нема да знаат што им е законски дозволено и од страв ќе ги остават своите пациенти да умрат. Некои од оние кои ќе го направат другиот избор и ќе им помогнат на своите пациентки да живеат, ќе бидат уапсени.

Сето ова ќе создаде правни преседани кои ја нагризуваат американската слобода, правејќи го животот помачен, побрутален и помалку безбеден.

Постојат начини како да се бориме. Се разбира, настрана правните пресуди, Американките не го уживаат своето морално право да ги контролираат своите тела од Американскиот врховен суд; го уживаат од своето човечко достоинство. Многу од нив ќе бараат начин и ќе извршат абортус, му годело тоа на Судот или не, во согласност со овој повисок, поблагороден закон. Други ќе донираат во фондовите за абортус на кои ќе им биде очајно потребна поддршка бидејќи трошоците и побарувачката ќе растат. Трети, пак, ќе го шират зборот за организации како што е „Aid Access“, која испраќа апчиња за абортус до жените во САД од странство.

Некои ќе ги повикаат своите сенатори и ќе побараат од Американскиот сенат да го искористи овој момент на народен бес за да ја укине опструкцијата и да го донесе Законот за заштита на здравјето на жените пред да згасне моментот и да биде предоцна. А некои ќе ги повикаат своите државни претставници и ќе побараат да ги донесат најагресивните можни закони за право на избор, во пресрет на она што допрва доаѓа.

Но, ништо од ова не го менува фактот дека укинувањето на Ро ќе има неподнослива човечка цена. За абортусот толку често се зборува како за политичко прашање со „висок влог“ или „жешко копче“, па лесно е да се изгуби од вид основното достоинство што ова право им го дава на жените и на останатите. Државата да присили некоја личност да биде бремена не е исто со тоа да ја принуди да плаќа данок. Настанот не се одвива во судница или на лист хартија; се одвива внатре во нејзиното тело.

Се појавува прашањето дали половина од земјата ќе има контрола врз сопствената внатрешност или владата ќе биде толку злобна што ќе ја истера својата визија за родов конформитет дури и во органите на своите граѓани. Се појавува прашањето дали Американците ќе можат достоинствено и слободно да го изберат своето семејство, да го одржуваат сопственото здравје и да го обликуваат текот на сопствениот живот – или таа слобода ќе биде задржана врз основа на нивниот пол.

Некои покренаа сомневања за тоа дали Америка може да се нарече демократија, сега кога моќта на креирање политики во голема мера во рацете на неизбраните судови – чии одлуки, како оваа, се толку радикално неусогласени со и рамнодушни кон јавното мислење. Но, исто така вреди да се запрашаме дали некоја земја може да се нарече демократија ако не го штити правото на абортус.

Со тоа што го прави абортусот незаконски, судот наметнува правен статус кој е толку суров, толку личен и кој толку го менува животот на половина од своето население, што оние кои се предмет на ова наметнување не можат да се наречат слободни. Дали постои посуштински услов на демократското граѓанство од контролата на една личност врз сопственото тело? Можеме ли да се нарекуваме слободна земја без тоа?

Извор: Мојра Донеган за The Guardian

Политиката на трудничкиот стил на Ријана

Откако во јануари објави на Инстаграм дека е бремена, со уметнички исценирана папараци фотографија на која се шета со нејзиниот партнер, ASAP Rocky, трудничкиот стил на Ријана стана главна тема на разговор и тоа не поради она што го носи, туку она што не го носи на себе. 

Ријана не облече ниту еден вреќест труднички фустан ниту пак фармерки за трудници. Всушност, таа речиси и да не носи ништо.

Наместо тоа, го разголува својот труднички стомак во секоја можна прилика: во зелен топ со реси и омбре панталони на настанот за убавина на Fenty; со градник, проѕирен син топ откопчан над нејзиното трудничко стомаче и сиви фармерки со низок струк на Super Bowl; во црни панталони со извезени змејови, винил топ и кристален превез за коса на ревијата на Гучи; во проѕирен Диор фустан над чипкаст градник и гаќички; и, неодамна, во проѕирна синтетичка Валентино ролка, топ и здолниште со монисти на афтер забавата на Џеј Зи за Оскарите.

Навистина не постоел ваков призор во аналите на јавната бременост! Со право збеснаа сите сајтови за славни личности. „Ријана продолжува да се облекува најсекси помеѓу трудниците“, напиша HighSnobiety. „Ријана успеа сама да го ребрендира трудничкиот стил“, се одважи Glamour UK.

Се разбира дека се во право. Но стилските избори се само дел од приказната. Постојано облечена со намера да го соочи светот со физичката реалност на нејзината бременост, Ријана не праќа само современа модна порака. Таа праќа „целосно трансгресивна и ултра политичка порака“, вели Лиза Цалики (Liza Tsaliki), професорка по медиумски студии и популарна култура на Националниот и Каподистрискиот универзитет во Атина во Грција.

Овој современ феномен ги вклучува: (1) културата на славните личности, која сè повеќе ги обликува нашите потрошувачки навики и однесувања; (2) она што Цалики го нарекува „естетизирање на телото и набљудување на струкот на жените“; и (3) современите политики.

Затоа трудничката модна приказна на Ријана оди подалеку од она „да изгледаш исто како твојот идол“. Ова се случува во време кога „многу луѓе од екстремната, па дури и главнотековната десница промовираат политики кои ја оспоруваат автономијата на жените и лицата кои се идентификуваат како жени врз нивните тела, животи и капацитетот за одлучување“, вели Renée Ann Cramer, авторка на „Бремени со ѕвездите: гледајќи го и посакувајќи го бебешкото стомаче на славните“.

Со тоа што го покажува својот труднички стомак и се облекува сосема различно од традиционалната трудничка облека, Ријана создава една сосема спротивна реалност. „Таа вели: Јас сум пред сè личност и тоа моја личност“, абележува Крамер, односно дека таа може да биде „независна, моќна и онаква каква што е, дури и во бременоста“. Таа го поврзува правото да се облекувате онака како што сакате со други, уставни права што е прилично радикален потег.

Со векови наназад, бременото тело се славело, се цензурирало, било криено и сметано за проблематично. Во античко време, бременоста била почитувана и изложувана. Ја сметале за физичка манифестација на поврзаноста на жените со мајката земја. Во средниот век, под влијание на средновековното христијанство, бременоста станала нешто срамно, состојба која повеќе не била поврзувана со светото, туку со профаното, вулгарното.

Бременоста станала симбол за нашите ниски страсти и за женската нестабилност и недостаток на контрола. Нешто што било најдобро да се чува зад затворени врати и слоеви облека. Барем додека не се појави детето и жената не се претвори во олицетворение на чиста мајчинска несебичност.

Оваа еволуција беше разоткриена во „Приказ на бременоста“ (Portraying Pregnancy), изложба од 2020 година, поставена во музејот Foundling во Лондон. Поставките покажаа како, од 16 век па наваму, „реакцијата и односот кон вознемирувачкиот физички потсетник за смртноста и сексуалноста кој го претставуваат бремените тела се менувале“. Барем така напиша Helen Charman во нејзиниот осврт кон изложбата во меѓународниот уметнички магазин Apollo.

Како што вели таа, изложбата покажува како сликите и другите уметнички форми мигрирале од првичното прикажување на бремените тела „како своевидно афирмирање на патерналистичките структури на наследство и моќ“, преправањето дека бремените тела воопшто не постојат, сè до ставањето на бременоста во центарот на самото дело како една крајно идеализирана состојба.

Во 1952 година, Лусил Бол забремени за време на снимањето на „Ја сакам Луси“ и ги принуди нејзините продуценти да ја додадат во сценариото и да ја прикажат на малите екрани нејзината „состојба-невозможна-за-игнорирање“ (иако сè уште не смееле да го користат зборот „бремена“ на телевизија). Овој историски настан беше неодамна прикажан во филмот „Being the Ricardos“.

Од тој момент на сила стапуваат вреќестите фустани за трудници. Можеби се сеќавате на разбрануваните слоести труднички фустани на принцезата Дијана на почетокот и средината на 80-тите. Сè додека Деми Мур не го шокираше светот позирајќи гола во поодминат стадиум од бременоста за насловната страница на Vanity Fair во 1991 година, свечно отварајќи ја ерата на уметнички портрети на бремени жени.

Тој период се протегаше преку дузина корици со разголени труднички стомаци – Синди Крафорд, гола и бремена за W; Бритни Спирс, гола и бремена за Harper’s Bazaar во 2006 година; и Серена Вилијамс, гола и бремена за Vanity Fair во 2017 година. Оваа фаза го достигна својот врв со фотосесијата на Бијонсе во 2017 година со која таа објави дека е бремена со близнаци, серија тешко едитирани фотографии со уметнички референци како Венера на Ботичели и ренесансна Мадона.

Како што бременото тело почна да биде валоризирано за својот животворен потенцијал, така сè повеќе почна да станува „место на безбедна транзгресија“, вели Крамер. Според неа, бременоста стана еден од ретките случаеви кога жените можат „безбедно да нарушат некои норми“.

Иако изгледаат прогресивни, сепак, како што напиша Charman во Apollo за таквите слики, тие сепак „ги следат блескавите конвенции“.

Тоа не е случајот со Ријана, која го претвори соочувањето со нејзината бременост во секојдневна работа за неа. Или уште подобро, за нас. „Ја очекував нејзината објава“, вели Крамер – можеби и неколку други, внимателно искалкулирани појави и фотографии. „Но таа одбива да ја скрие бременоста“.

Иако е можно да се работи за несвесен избор – можеби нејзината кожа е толку чувствителна што не ѝ годи да има нешто врз нејзиниот стомак – Ријана има историја на свесно користење на сопствениот изглед и профил за преиспитување на постоечките предрасуди и социјалните конвенции за женската автономност и убавина. Најдобар пример за тоа е нејзиниот бренд за долна облека, Savage X Fenty, моментално проценет на околу 3 милијарди долари.

Навистина, би можеле да кажеме дека нејзиниот сегашен пристап беше наговестен од нејзиниот избор да ја вклучи Slick Woods, во деветтиот месец од бременоста, како модел на нејзиното прво шоу на Savage X Fenty во 2018 година, носејќи само лепенки на брадавиците и чипкаста долна облека. Вудс се породи веднаш по ревијата, а подоцна објави: „Тука сум за да кажам дека МОЖАМ ДА ПРАВАМ ШТО САКАМ КОГА САКАМ А МОЖЕШ И ТИ“. (Плус минус некој збор што не може да се испечати во овој весник.)

Сменете го датумот и оваа изјава лесно би можела да биде мотото позади трудничката облека на Ријана. Најпосле, самата таа својот труднички стил го нарече „бунтовнички“.

Сега, останува прашањето дали „јавното славење на телесната автономност преку бременоста може да направи разлика?“, вели Крамер. Може ли „изведбата на оснажена бременост од страна на богата жена на врвот на нејзината игра да се филтрира“ за да направи промена во начинот на кој се перципира бременоста воопшто?

Ако е можно, тогаш Ријана ќе направи многу повеќе од тоа да смени како се облекуваат трудниците. Таа ќе издејствува врз тоа како размислуваме за правата на жените. Бремени или не.

 

 

Извор: NYTimes

Писма од Украина (втор дел)

ВЛАД

Коосновач на wayme.tours, 30 год.
Камјански, Украина

 

На 12 февруари ми се слоши и останав дома со температура. На вести зборуваа за опасностите од руската агресија.

Го замолив татко ми да го наполни резервоарот на колата и да спреми резерви со вода дома и во градината. Почнал да го пакува планинарскиот ранец, но не завршил. Мајка ми не веруваше дека се наближува инвазија.

24 февруари – 1 ден од војната

Се разбудив во 7:41. Беше многу тивко. Почнав да ги проверувам вестите. Се јавив на двете мои баби кои ја преживеаја Втората светска војна. Едната ми рече дека е мирна бидејќи веќе минала низ војната. Она што ја загрижуваше беше колку долго ќе трае војната. Напролет, ако не се засадени сите житарки, можно е да дојде до глад.

Мајка ми доби повик од работа. Распоредот се промени: од тој ден, таа ќе работи во смена од 24 часа на Украинската железница (порано, нејзините смени траеа по 12 часа).

Беше воведена воена состојба. Од првиот ден, сестра ми почна да оди на протестите во Варшава.

25 февруари – 2 ден од војната

Мајка ми видела контролни пунктови на излезот од нашиот град и долга редица затоа што ги проверуваа сите багажници и пасоши.

Татко ми разговараше со својот братучед од Белорусија кој му рече дека руските војници се упатуваат кон Украина. Не знам дали е вистина. Ќе видиме. Мајка ми сè уште не верува дека војната започнала.

26 февруари – 3 ден од војната

Утрото зедов машинка за коса и ја избричив главата без штитник за машинка за прв пат во мојот живот. Не требаше да размислувам за тоа во следните 10-15 дена во случај да морам да одам во војна. Тоа беше симболичен гест.

Сите ние имаме свои обреди и ритуали. Ми предизвика благо олеснување.

Мојот роден град е празен. Луѓето се или дома или си заминуваат. На мостот и во близина на браната, ги видов контролните пунктови, противтенковските ежиња и луѓе со митралези. На банкоматите имаше долги редици. Никој не можеше да извади повеќе од илјада хривнии [околу 30 евра] по човек.

28 февруари – 5 ден од војната

Во канцеларијата за воена регистрација рекоа дека не им требаат уште луѓе.

Планирав да отидам до неколку продавници и да го посетам Центарот за хуманитарна помош. Исто така, сакав да купам јод во случај на нуклеарна експлозија, но немаше во ниту една аптека. Купив чоколади и суво грозје, што беше доволно за ден-два за целото семејство.

Најдов една продавница во сопственост на муслиман. Ми даде попуст на сувото грозје и ми рече: „Грижи се за себе и за своите најблиски, брате. Алах ќе ги казни овие Руси, ние ќе победиме!“

2 март – 7 ден од војната

Ноќта паѓаше снег. Сестра ми рече дека нема да има нуклеарна војна. Го напишав следново:

Се молам за денот

кога сите ќе го видиме Путин

на обвинителната клупа

во Меѓународниот кривичен суд

во Хаг.

Во изминативе две години, поради карантинот, станав позаинтересиран за политика и култура. Во еден момент ми стана јасно дека не постои ништо надвор од политиката. Исто така, ми стана очигледно дека исполнувањето на договорите од Минск значеше самоубиство за Украина.

Секогаш кога ќе ја посетев баба ми, разговаравме за политика. Таа е наставничка. Ме научи да читам и да зборувам украински многу пред да тргнам на училиште. Отсекогаш била против Советскиот Сојуз и Комунистичката партија. Ја поддржува независна Украина. Понекогаш разговаравме за тоа што се случува во Русија, за делувањата на Путин и за нив – Русите.

Јасно се сеќавам како се чувствував јас и сите околу мене кога започна руско-чеченската војна.

Во 2000 година, кога имав девет години, се сеќавам како потона подморницата Курск. Путин не дозволи навреме да се спасат морнарите, иако имаше можност за тоа, а светот се понуди да помогне. Тоа беше моментот кога за првпат помислив дека Путин е тој кој може да го напушти својот народ додека гледа како полека се задушуваат од недостаток на кислород.

Вечерта, во 22:54 часот, на вести видов дека колона Руси оди во нуклеарната централа во Енергодар*.

*Нуклеарната централа Запорожја се наоѓа во Енергодар, Украина. Тоа е најголемата нуклеарна централа во Европа.

4 март – 9 ден од војната

Не спиев цела ноќ бидејќи постојано проверував што се случува. Кадировци упаднаа во нуклеарната централа. Почнаа гранатирањето и пожарот. Сето тоа се случуваше не толку далеку од мојата куќа. Домашните спиеја.

20 март – 25 ден од војната

Објавив манифест. Еве еден извадок:

Се држиме и се трудиме да останеме безбедни, одлично ни оди. Си помагаме, потребни сме едни на други, навистина е неверојатно! Една од најважните задачи во моментов е да се преживее. Ако имате сила да го сторите тоа, помогнете им на другите да преживеат.

Украина не (ќе) постои без Украинците. Ако сега не се грижите за себе и не соберете сила, каде ќе најдете ресурси за да се грижите за другите кога ќе сакате да го направите тоа?

Забележав дека се променив. Сите луѓе околу мене се променија. Можеби никогаш нема да бидеме тоа што бевме пред војната.

Лінія                                                                                                                           Линија

Ми стоїмо                                                                                                           Стоиме

світлом,                                                                                                   како светлината

на межі темряви.                                                                   на работ на темнината.

Ти, я, кожен із нас –                                                                     Ти, јас, секој еден од нас –  

ми є суцільна лінія                                                                        формираме цврста линија

оборони.                                                                                                           на одбрана.

 

 

МАРИНА

Уметница, 29 год.
Киев, Украина

 

Мојата физичка и психичка состојба се менуваше од добра во лоша и обратно… Во првите неколку денови следеа шокот, стравот и паниката, солзи и вознемиреност, напнатост и очај. Потоа, неколку дена беспомошност и солзи. Чувствував некакво тешко бреме внатре, неможност да се соберам. Чувствував омраза кон себе затоа што сè уште не бев отишла никаде да волонтирам, додека другите го правеа тоа.

Првите неколку дена само лежев, свиткана во ќебе, пиев смирувачки чаеви од нане и ги слушав ужасните вести. Времето траеше цела вечност. Возможно беше да се планира само „овде и сега“. Не постоеше иднина, дури ни еден час напред.

Тоа утро, кога ги слушнав сирените надвор, отпрвин не сфатив што се случува.

Се разбудив в зори и долго лежев без да ги затворам очите, гледав низ прозорецот и размислував. Како ќе го поминам овој ден? Кога ќе ја измијам косата? Дали ќе одам некаде? Зошто надвор е толку мрачно? Зошто повторно несоница? Од каде доаѓа оваа вознемиреност?

Во одреден момент од далеку се слушна звукот на сирените, а кучињата почнаа да лаат. Помислив дека е тренинг за вонредна состојба. Тоа се случува понекогаш, но наутро? Скокнав од креветот, го отворив прозорецот и едвај ги слушнав зборовите кои велеа да го вклучам телевизорот и радиото. Вестите на телефонот гласеа: започна. Русија само што изврши напад. Експлозии во градовите, уништени аеродроми, немилосрден тероризам. Воена состојба, торби за итни случаеви, потрага по најблиското засолниште.

Почнав да се тресам. Мојот ум не можеше да ја пофати таа реалност. Сакав да се вратам назад во времето или да се разбудам од кошмарот. Во паника го грабнав ранецот и го фрлив на подот. Со солзи во очите, се мислев што да ставам во него. До тој момент не верував дека ќе ми биде потребна „торба за итен случај“. Фрлив некои документи, а потоа и парите што ги имав заштедено. Го испразнив комплетот за прва помош. Целиот. Погледнав наоколу и сфатив дека сите материјални работи што ги имам – сите слики, маслени бои, фотографии и други работи – нема да ги ставам во ранецот. Сето тоа немаше никаква вредност. Сакав само Живот. За мене и моето семејство. Тоа е сè.

Неколку дена подоцна, се разбудив со јасна потреба да помогнам: некаде, некому. За време на следното предупредување на сирената поминато во подрумот, еден сосед спомна за двочасовна обука за прва помош. Собрав сили и отидов таму горе да учествувам.

Една девојка која даваше упатства за ставање завои на раните ми покажа што да правам. Куклите беа сосема реални: вештачки крвави рани, извадени очи и црева. Од сознанието дека тоа сега е нашата реалност и дека ова знаење, за жал, навистина може да ми биде потребно, ми се сврте во главата и како да се стемни за миг. За моите уши, сè наоколу како да беше придушено од густа магла. Испив малку вода, но попусто.

Тогаш сфатив дека почнувам да губам свест. Се срамев од тоа и се борев со моето тело. Во критичен момент некако здогледав столче на метар од мене и седнав за да не лежам на подот. Се обидов да си ги повратам сетилата и да не ги пропуштам упатствата на инструкторката. Малку подоцна се чувствував подобро и на крајот направив масажа на срцето на манекенот.

Добрата работа е што ги запознав моите соседи. Се испостави дека се кул. Речиси сите биле уметници или имале професии поврзани со уметност. Куќата во која живеевме беше дизајнирана од полски архитект.

Се надевам дека ќе остане недопрена исто како нас.

П.С.

11 март

Ја слушнавме сирената таа ноќ. Јас бев првата што слезе по скалите во мракот и ја отвори вратата од подрумот за да се скрие таму.

Додека се движев надолу, нешто удри во прозорецот долу, удри во стаклото и скокна назад. Ја свртев батериската ламба на телефонот и две светла од уплашени мачкини очи погледнаа назад во мене. Сигурно се исплашило од сирената или влегло во зградата да се стопли бидејќи надвор беше грч ладно.

Се оддалечив, за да не се уплаши и мачката одлета по скалите. И животните деновиве се под силен стрес. Алекс, мојот партнер, дојде подоцна и не ја виде мачката. Рече дека звучи како нешто да експлодирало некаде (беше тивко и страшно).

Се сетив на мачката. Беше 4 часот наутро.

 

 

 

КАТЕРИНА

претприемачка, 31 год.
Киев, Украина

 

Животот се рацепи на половина со првата експлозија. Не можеше да се состави одново. Не по повикот на татко ми во 6 часот наутро за ми каже: „Војната започна“. Негирање, лутина, преговарање, депресија, прифаќање. Секој ден минувате низ нив.

Изгледа како да не остануваат едноставни решенија. Порано избирав што да зготвам за вечера според моите желби. Сега размислувам како рационално да ги продолжам остатоците.

Првото нешто што го купивме кога со мојот партнер имавме можност да отидеме до продавница беше храна за мачки. Зошто тоа ни беше приоритет? Се сеќавам дека помислив: „Ние ќе се снајдеме, но треба да ги обезбедиме нив“.

Еднаш, по телефон, наши познаници ни понудија да се преселиме кај нив во побезбедна област, но потенцираа дека се алергични. Ќе мора да ги оставиме мачките. Во тој момент, една од нив се свитка во мојот скут. Немав друг одговор освен: „Ти благодарам, но ќе останеме дома“.

 

 

 

Отуѓивите права на жените

Размислувам за репродуктивната слобода. А како да не мислам на тоа? Јас сум жена на репродуктивна возраст и, во зависност од тоа каде живеам, моите репродуктивни избори се ограничени.

Често, кога читам вести, морам да се осигурам дека всушност не го читам Д Онион (The Onion). Продолжуваме да имаме национална и државна дебата за абортусот, контрацепцијата, и репродуктивната слобода, и најчесто мажите ја диригираат таа дебата. Каква сатира.

Политичарите и оние слични на нив, кои се настрвени да ја воведат репродуктивната слобода како „дел од кампањата,“ имаат краткорочно сеќавање. Секако дека имаат краткорочно сеќавање. Тие се грижат само за она што е политички погодно или практично.

Жените немаат краткорочно сеќавање. Не можеме да си го дозволиме тој луксуз додека изборот ни се намалува.

Политичарите и оние слични на нив забораваат дека жените, а до одреден степен и мажите, од секогаш го правеле она што требало за да ги заштитат женските тела од несакана бременост. Во древните времиња, жените користеле желеа, лепаци, и растенија како контрацепција или за да прекинат несакана бременост. Овие практики продолжиле дури и во 1300-тите, кога на Европа ѝ требало да се зголеми бројот на населението, па почнале да ги ловат „вештерките“ и бабиците кои го споделувале нивното скапоцено знаење за овие контрацептивни методи.

Кога владите сакале да постигнат некоја цел, најчесто поврзана со зголемување на бројот на населението, тие ќе ја ограничеле достапноста на контрацепцијата и/или ќе ја криминализирале контрацепцијата освен, секако, ако зголемувањето на населението ги засегало сиромасите, во кој случај контрацепцијата била промовирана со голем ентузијазам. Историски гледано, општеството сакало само „правиот тип на луѓе“ да имаат право на живот. Не смееме да го заборавиме тој факт.

Еве во што е работата со историјата – таа се повторува пак и пак и пак. Ловот на вештерки, демонизацијата на контрацепцијата и абортусот, жените што ги нудат овие услуги уште од 14-тиот и 15-тиот век, сето ова пак се повторува. Меѓутоа, овој пат, ловот на вештерки е циничен трик за да сe одвлече вниманието на населението од оние навистина битни проблеми со кои општеството се соочува: уништената економија и културата на Вол Стрит која си тера непопречено дури и покрај штетата што ја направила, огромните класни нееднаквости и сѐ поголемата поделба помеѓу оние што имаат и оние што немаат, студенските долгови што демнат или кризите со потрошувачките долгови, нарушената расна клима, недостатокот на целосни граѓански права за геј луѓето, лезбејките, и трансродовите лица, здравствен систем до кој премногу луѓе немаат пристап, војни без крај, претстојни глобални закани, и така натаму и така натаму и така натаму.

Наместо да се решат вистинските проблеми со кои се соочува САД, некои политичари, најчесто конзервативци, решиле да пробаат да го решат „женскиот проблем“ со тоа што ќе направат димна завеса и повторно ќе ги актуелизираат абортусот и, што е уште почудно, контрацепцијата во националните дебати.

Жените и порано биле приморувани тајно да се снабдуваат со контрацепција или да прават абортуси, а ако е потребно, пак ќе работиме тајно. Ќе си ги ризикуваме животите ако политичариве, кои толку очигледно ги понижуваат жените, нѐ натераат.

Фала богу што жените немаат краткорочно сеќавање.

Бременоста е истовремено и приватно и јавно искуство. Бременоста е приватна зашто е толку лична. Се случува во телото. Во идеален свет, бременоста би била интимно искуство што го делат само жената и нејзиниот партнер но, поради многу причини, тоа е невозможно.

Бременоста е искуство што повикува на јавно делување и го принудува женското тело да биде дел од јавниот дискурс. На многу начини бременоста е најнеприватното искуство во животот на една жена.

Јавното делување може да биде прилично умерено, повеќе досадно отколку било што друго – луѓето сакаат да ти го допрат пораснатото стомаче, ти кажуваат како да го израснеш детето дури и ако не побараш совети, прашуваат за терминот за пораѓање или полот на уште-нероденото дете, демек непознатите имаат право да ги знаат информацииве само заради тоа што си бремена. Кога бременоста ќе почне да се покажува, не можеш да избегнеш да бидеш дел од овој дискурс, без разлика дали сакаш или не.

Јавното делување може да биде неопходно зашто бремените жени, генерално, бараат соодветна медицинска нега. Не можеш да се сокриеш во пештера и да се надеваш на најдоброто колку и примамливо да изгледа таа алтернатива. Бременоста е многу нешта, вклучувајќи и комплицирана и понекогаш напорна. Медицинската интервенција, ако имаш среќа да имаш здравствено осигурување или да можеш да си дозволиш друг вид на нега, помага да се осигураш дека бременоста тече така како што треба. Таа овозможува фетусот да биде тестиран за абнормалности. Овозможува здравјето на мајката да се следи за голем број болести кои може да се појават од бременоста. Ако работите тргнат на лошо во бременоста, а може да добијат многу, многу лош тек, медицинската интервенција може да го спаси животот на мајката и, ако се има среќа, животот на фетусот. Јавното делување од страна на доктор, бабица, или акушерка е исто така неопходно кога мајката се пораѓа.

Само откако ќе се роди бебето, жената конечно може да има малку приватност.

А тука е и начинот на кој законите, во многу држави, се мешаат во бременоста одново и одново, особено кога жената одбира да го искористи правото да ја прекине бременоста. Овој избор како да станува сѐ поголем есер, или барем така е претставен од најгласните во разговорот.

Од 1973 година па наваму, жените во САД имаат право да изберат да ја прекинат бременоста. Имаат право да изберат да не бидат приморани да станат мајки. Од 1973 година па наваму, тоа право е оспорувано на многу различни начини и секоја изборна година оспорувањето на репродуктивната слобода жестоко пламнува.

Во премногу држави, работите се искомплицираа за жените кои сакаат да го искористат правото на избор. Ширум САД, законодавните органи работат многу напорно за да го обликуваат и контролираат абортусот на бизарни и нечувствителни начини, кои на многу јавен и болен начин се мешаат во искуство што треба да е лично и приватно.

Изминативе години, неколку сојузни држави предложија и/или усвоија закон со кој се бара секоја жена да добие ултразвук пред да абортира. Седум сојузни држави моментално го бараат ова.

Држави како Вирџинија пробаа да усвојат предлог-закон со кој се бара од жените што сакаат да абортираат да добијат медицински непотребен трансвагинален ултразвук, но тој предлог-закон не успеа. Подоцна, по пат на донеси-па-промени донесување на закони, законодавните тела од Вирџинија усвоија предлог-закон со кој се бара регуларен ултразвук. Тој предлог-закон исто така бара, без разлика дали жената ќе одбере да го погледне ултразвукот или да го слушне чукањето на срцето на фетусот, информацијата за изборот да биде евидентирана во медицинското досие со или без нејзино одобрување.

Разговорот за трансвагиналниот ултразвук е особено разгорен, со тоа што оние што се залагаат за жената да има избор тврдат дека оваа процедура е слична со силување наложено од државата. Тоа и во најдобар случај е неодговорно. Силување си е силување. Оваа процедура – и законот што ја наложува процедурата – се нешто сосема друго, иако, можам да ве уверам, трансвагиналниот ултразвук не е баш пријатна процедура најмногу поради тоа што не е баш пријатно да си полугола пред непознати додека те испитуваат со тврд, пластичен предмет, барем во медицински контекст. Трансвагиналниот ултразвук е медицинска процедура што некогаш мора да се направи, но не можеме да имаме разумен разговор за процедурава и недостатокот од медицинска потреба за неа кога станува збор за жени што сакаат абортус зашто таа безгрижно се фрла во разговорот за абортус како само уште една тактика за одвлекување на вниманието.

Законите за ограничување на правото на абортус, без разлика која форма ја имаат, се прилично транспарентна тактика. Ако политичариве не можат да ги спречат жените да имаат абортус, сигурно ќе ги казнат за тоа. Ќе ги казнат жените строго, сурово, и на невообичаен начин зашто се осудиле да донесат одлука за мајчинството, нивните тела, и нивната иднина.

Во трката да се види кој може да ги казни жените најмногу зашто ги направиле овие избори, Тексас се надмина себеси, барајќи од жените да имаат повеќе сонограми, да им се каже за достапните услуги за да се поттикнат да ја продолжат бременоста и, најлошото, да го слушаат докторот додека зборува за сонограмот.

Овој закон дизајниран за да ја контролира репродуктивната слобода е толку кукавички што прави да се запрашате до каде отиде човештвото. Одвратен е. Нашиот правен систем, кој врз основа на Осмиот амандман бара ниту една кривична казна да не биде сурова и невообичаена, им дава повеќе човекови права на криминалците отколку на жените. Само прашајте ја Каролин Џоунс која поминала низ вакво грозоморно искуство во Тексас кога со сопругот сакале да ја прекинат втората бременост зашто нивното дете ќе се родело во живот полн со измачување и медицинска нега. Приказната е скоро неподнослива за слушање, што зборува за големината на тагата што таа мора да ја доживеала.

Гувернерот на Пенсилванија Том Корбет поддржа закон со кој ќе се бара жените да добијат ултразвук пред абортусот. Тој предложи жените едноставно да мижат за време на ултразвукот. Очигледно се дозволува било кој да се кандидира за функција деновиве, вклучувајќи ги и мажите што веруваат дека ако не посведочиш нешто, полесно ќе го пребродиш.

Како поддршка за предлог-законот бр. 954 во претставничкиот дом на Џорџија, со кој во државата би се забранил абортусот по дваесеттата недела, претставникот Тери Ингланд предложи жените да ги доносат мртвородените фетуси до крајот на терминот зашто кравите и свињите така прават. Потоа се обиде да го повлече кажаното и да рече дека не мислел така. Жените и животните не се многу различни за овој маж или за повеќето мажи кои се обидуваат да го контролираат разговорот и законите поврзани со репродуктивната слобода.

Триесет и пет сојузни држави бараат жените да добијат советување со различни степени на специфичност пред да абортираат. Во дваесет и шест сојузни држави, на жените мора исто така да им се понуди или даде пишан материјал. Ограничувањата продолжуваат и продолжуваат. Ако мислиш дека си слободен од овие форми на ограничување, размисли пак. Во 2011, 55 проценти од жените на репродуктивна возраст во САД живееле во држави кои биле непријателски настроени кон правото на абортус и репродуктивната слободна.

Периоди на чекање, советување, ултразвуци, трансвагинални ултразвуци, раскажување на сонограми – сите овие законодавни потези се инвазивни, навредливи и омаловажувачки зашто тие се многу погрешни обиди да се изврши притисок врз жените да го променат мислењето и да се изврши притисок врз жените да не ја прекинат бременоста, небаре е толку лесно да ги предомислиш жените што ваквите мали сурови тактики би успеале. Политичариве не разбираат дека ако жената еднаш се одлучи да ја прекине бременоста, многу малку нешта би ја предомислиле. Одлуката не е лесна, а ако жената ја смета за лесна, тоа е нејзино право. Жената секогаш треба да има право да избере што ќе прави со своето тело. Ме фрустрира тоа што морам постојано да го повторувам ова. На скалата за релевантност, јавното одобрување или неодобрување на изборот на жената не треба да заслужува мерка.

А што е со докторите кои полагаат заклетва дека ќе работат во најдобар интерес на нивните пациенти? Каква одговорност имаат тие во ова? Ако медицинските лица се здружат и одбијат да учествуваат во некои од овие ограничувања, дали тоа ќе направи некаква разлика?

Дебатава е димна завеса, но е многу намерна и опасна димна завеса. Опасна е зашто ни покажува дека може да се преговара за репродуктивната слобода. Репродуктивната слобода е точка на разговор. Репродуктивната слобода е кампањски проблем. Репродуктивната слобода може да се укине или ограничи. Репродуктивната слобода не е неотуѓиво право иако би требало да биде.

САД како што ги знаеме биле основани на принципот на неотуѓиви права, идејата дека некои права се толку свети што ни владата не може да ги одземе. Секако, создавачите на оваа земја мислеле само на богатите бели мажи кога го кодифицирале принципов, но сепак, идејата дека има некои слободи што не можат да се одземат е добра.

Она што оваа дебата ни го покажува е дека дури и во денешницава, правата на жените не се неотуѓиви. Нашите права можат да бидат и се, алармантно често, одземани.

Се мачам да прифатам дека телото ми е предмет на закони. Вистината поврзана со овој факт прави да ми е тешко да дишам. Не се чувствувам како да имам неотуѓиви права.

Не се чувствувам слободна. Не се чувствувам како моето тело да е мое.

Нема никаква слобода во ниту еден случај каде телото е предмет на закони, ни-как-ва. Во статијата „Озаконување на женското тело: Репродуктивната технологија и реконструираната жена,“ Изабел Карпин тврди дека, „Во процесот на регулирање на женското тело, законот ја наведува неговата форма, карактеристиките, и неговите граници.“ Премногу политичари и културни моралисти пробуваат да ги дефинираат формата и границите на женското тело иако жените би требало да ги дефинираат тие работи сами за себе. Би требало да ја имаме таа слобода, и таа слобода треба да биде света.

Потоа, секако, постои проблемот со жените кои сакаат, можеби, целосно да го избегнат прашањето за бременост со тоа што користат контрацептивни методи со приватноста и достоинството и достапноста што исто така би требало да бидат неотуѓиви.

Или, според некои, курвите.

Маргарет Сенгер би била ужасната да види како, скоро еден век откако ја отворила првата клиника за контрацепција, сѐ уште се бориме за истите права. Жената во никој случај не била совршена, но таа засекогаш го променила текот на репродуктивната слобода. Срамно е да се гледа што се случува со нејзиното наследство зашто навидум мораме да тврдиме дека контрацепцијата треба да можеме да си ја дозволиме и да биде слободно достапна и има луѓе кои не се согласуваат со тоа.

Во раните 1900-ти, Сенгер и други се бореле за репродуктивна слобода зашто знаеле дека квалитетот на животот на жената може да се подобри само со неограничен пристап до контрацепција. Сенгер знаела дека жените си правеле абортуси самите на себе или дека добивале тајни и илегални абортуси што им ги ставале животите во опасност или ги правеле неплодни. Таа сакала да смени нешто. Сенгер и другите пионери на контрацепцијата чесно и посветено се бореле зашто го знаеле тоа што жените од секогаш го знаеле, тоа што жените никогаш не си дозволиле да го заборават: многу често, товарот на раѓање и одгледување деца паѓа пред сѐ на грбот на жените. Секако, во мојов животен век, мажите преземаа поеднаква улога во родителствувањето, но единствено жените можат да забременат и мораат да ја преживеат бременоста што не е секогаш толку лесно колку што изгледа. Контрацепцијата им овозможува на жените да изберат кога ќе ја преземат таа одговорност. Поголемиот дел од жените имаат искористено барем еден контрацептивен метод во нивниот живот, па очигледно ова е избор што не сакаат да го изгубат.

Имаме необјасниви разговори за контрацепцијата, разговори во кои жените мораат да го правдаат користењето на контрацептиви, разговори како конгресно сослушување за контрацепцијата кое не вклучува жени зашто мажите на власт се свесни дека жените не мора да бидат вклучени во разговорот. Ние немаме неотуѓиви права како што имаат мажите.

Во 2012 година, Аризона воведе закон со кој му се дозволува на работодавецот да ѝ даде отказ на жена зашто кориси контрацепција. Мит Ромни, наводно добар претседателски кандидат, истата таа година изјавил дека би ја укинал организацијата Планирано Родителство (Planned Parenthood) што главно работи за да им овозможи достапна здравствена нега на жените.

Една просечна, морално банкротирана радио персона како Раш Лимбо јавно пострамоти млада жена, Сандра Флук, зашто имала храброст да се заложи за субвенционирана контрацепција зашто контрацепцијата може да биде многу скапа. Ја нарече курва и проститутка.

Повознемирувачка од оваа чудно-темпирана дебата за контрацепција е жестотата со која жените треба да оправдаат или објаснат зошто користат контрацептиви – здравствени причини, за да ја регулираат менструацијата, знаете, како да има нешто лошо во тоа да користиш контрацепција само затоа што сакаш да имаш секс без тој да резултира во бременост. Во одредени кругови, контрацепцијата се претставува како курвинска медицина. Сега се соочуваме и со бизарна нова моралност каде што жената не може едноставно да каже, на еден или друг начин, „Користам анти-бебе пилули зашто сакам кур.“ Крајно регресивно е жените да се чувствуваат како да мора да направат да изгледа дека користат контрацепција за причини поинакви од оние за кои таа била создадена: да го контролираат раѓањето.

Кога ќе има прогрес, како на пример Законот за достапна нега што бара од компаниите за приватно здравствено осигурување да ги покријат трошоците за превентативни услуги и контрацепција без патриципација, таквиот прогрес е попречен преку блокирање на владата во октомври 2013, зашто републиканците пробале да вклучат едногодишно одложување на законот во нивниот буџетски предлог. Пак и пак, гледаме како може да се преговара за женските тела.

Не можам а да не помислам на грчката драма„ Лисистрата“.

Она што често не се спомнува во разговорот е како дебатите за контрацепцијата и репродуктивната слобода постојано го принудуваат женското тело да биде законска мерка зашто мажите одбиваат да ја прифатат нивната инволвираност во контрацепцијата. Мажите одбиваат да дозволат нивните тела да бидат законска мерка зашто тие го имаат тоа неотуѓиво право. Фармацевстката индустрија нема вистинска мотивација да развие реверзибилен метод на машка контрацепција зашто леле, колку е профитабилно да се принуди жената да го носи тој товар. Според Шенон Петипис, која известува за Блумберг (Bloomberg), Американците потрошиле 5 милијарди долари на контрацепција во 2011 година. Има исклучоци, светли и блескави исклучоци, но повеќето мажи не изгледаат како да ја сакаат одговорноста на контрацепцијата. А зошто би ја сакале? Гледаат колку таа одговорност продолжува да ги чини жените, како јавно така и приватно.

Контрацепцијата е тортура. Медицинско чудо е, но исто така е несовршено чудо. Најчесто, жените мора да стават нешто во нивните тела што ќе ги промени нормалните функции на телото само за да можат да имаат сексуален живот и да спречат несакана бременост. Контрацепцијата може да биде скапа. Контрацепцијата може да ви ги поремети хормоните, менталното здравје и физичката добросостојба зашто, во зависност од методот, има несакани ефекти и тие несакани ефекти можат да бидат апсурдни. Ако користиш анти-бебе пилули, мора да се сетиш да ја испиеш или тешко тебе. Ако користиш спирала, мора да се грижиш да не ти зарасне во телото и да стане постојан дел од тебе. Океј, тоа си е моја грижа. Не постои секси начин да си ставиш дијафрагма кога ќе дојде оној момент. Кондомите пукаат. Можеш да веруваш во свршување надвор само во средно. Понекогаш, контрацепцијата нема ефект; знам многу бебиња родени и покрај пилулите. Користиме контрацпеција зашто, колку и да е тортура, бескрајно е подобра од алтернативната опција.

Ако ви го кажам мојот избор на контрацептивен метод, во кој некако како да се колнам, ќе ме погледнете и ќе си речете дека сум малку луда. Доволно е да се каже дека би земала пилули секој ден кога и мажите би ја имале истата опција. Сите треба да сме заедно во ова, така? Еден од најомилените моменти ми е кога дечко, во одреден момент од врската, ќе каже нешто очајнички надежно како „Дали користиш анти-бебе пилули?“ Јас едноставно велам, „Не, а ти?“

Редовно мислам, со шокантна јасност, дека сакам да почнам тајна мрежа за контрацепција. Секако, исто си мислам дека тоа е лудо. Овие димни завеси се само тоа. Сѐ ќе биде океј. Потоа, сфаќам дека верувањето, колку и да е минливо, дека жените можеби ќе мораат да работат илегално за да имаат репродуктивна слобода и не е толку лудо колку денешнава ситуација. На мој начин, бев баш сериозна за создавањето некаква тајна мрежа за да се осигурам дека правото на жената безбедно да го одржува своето репродуктивно здравје е, на некој начин, засекогаш неотуѓиво. Сакам да се чувстувам корисна. Сакам да се чувствувам моќна.

Кога почнав да ја замислувам тајната мрежа, чувствував дека жените, и мажите што нѐ сакаат (колку да имаат секс со нас), ќе треба да бидат подготвени за најлошото. Најлошото, кога станува збор за репродуктивната слобода, најверојанто сѐ уште нема поминато. Најлошото е секаде околу нас, ни дише в врат, во немилосрдна потера. Политичариве или се сериозни или пробуваат да го пренасочат националниот разговор. Двете алтернативи продолжуваат да ја откриваат кршливоста на правата на жените.

Подземната железница функионирала во минатото. Може пак да проработи. Би можеле да собереме различни методи на контрацепција и информации за тоа каде жените би можеле да одат за безбедна, етичка репродуктивна нега во секоја држава – контрацепција, абортус, едукација, за сѐ. Би можеле да создадеме мрежа на луѓе кои ќе нудат услуги за репродуктивна нега и луѓе кои би правеле абортуси и хумано би се однесувале со жените зашто владата не го прави тоа и би можеле да бидеме сигурни дека секоја жена која требало да избере ја имала помошта што ѝ требала.

Со часови мислам на оваа тајна мрежа и што сѐ би ни требало за да се осигураме дека жените никогаш нема да мораат да се вратат во времето кога се изложувале на сериозен ризик за да ја прекинат бременоста. Може да се претвори во трилогија и во познат филм со Џенифер Лоренс во главната улога.

Ме изненадува, иако не би требало, колку краткорочни сеќавања имаат политичарите. Тие забораваат на бруталните мерки што жените ги преземале за ја да прекинат бременоста кога абортусот бил противзаконски или кога бил премногу скап. Жените се фрлале по скали или на други начини пробувале да си наштетат самите на себе за да предизвикаат спонтан абортус. Др. Валдо Филдинг забележал за Њу Јорк Тајмс (New York Times), „речеси секое средство што можете да го замислите било користено за да се направи абортус – големи игли, чингелаќиња, соларници од резбано стакло, шишиња од сок, некогаш непроменети, некогаш со скршен врв.“ Жените пробувале да користат сапун и избелувач, катетери, лекови на природна база. Историски, жените би направиле сѐ за да го постигнат неопходното. Жените повторно ќе го прават ова ако нѐ избуткаат во тој ужасен ќош. Ова е одговорноста што општеството им ја наложува на жените веќе стотици години.

Мало чудо е што жените немаат краткорочно сеќавање за правата што од секогаш ни биле, срамно, отуѓиви.

 

 

 

 

 

 

Авторка: Роксен Геј 

Превод: Сара Гинова

Завршни зборови

Завршни зборови на судењето на Ала Гутникова, 23-годишна уредничка на московското студентско списание “Doxa”  (грчки: мислење, mнение). Гутникова во април минатата година беше осудена на домашен притвор и ѝ беше забрането да користи интернет, поради триминутно видео во кое таа и нејзините соуредници велат дека е нелегално студенти да се избркаат од факултет поради учество на протести.
Оттогаш поранешните уредници на Doxа се во домашен притвор (дозволено им е да да излегуваат само помеѓу 8 и 10 часот наутро). Бројни јавни личности, невладини организации, здруженија и независни медиуми изразија поддршка за поранешните уредници на Doxa. На 8 април 2022 година, судењето заврши со пресуда – двегодишна затворска казна со присилна работа (не е јасно каде и како ќе се изврши оваа казна) и тригодишна забрана за администрирање на веб-страници.

 

Нејзиниот говор беше објавен на 2 април 2022 година.
https://doxajournal.rui и на англиски тука

 

 

Завршни зборови во судот

 

 

Нема да зборувам за случајот, претресите, испрашувањата, белешките, судењата. Бесмислено е и здодевно. Во последно време посетувам часови по гнев и замор. Но, дури и пред моето апсење, успеав да се запишам на училиште за способност да зборувам за навистина важни работи.

Би сакала да зборувам за филозофијата и литературата. За Бенјамин, Дерида, Кафка, Арент, Зонтаг, Барт, Фуко, Агамбен, Одри Лорд и Бел Кукс. За Тимофеевa, Тлостанова и Рахмањинова.

Би сакалa да зборувам за поезијата. Како да се чита модерна поезија. За Гронас, Дашевски и Бородин.

Но, сега не е ниту време ниту место за тоа. Своите мали, нежни зборови ќе ги сокријам на врвот на јазикот, на дното на гркланот, меѓу стомакот и срцето. И ќе кажам сосема малку.

Често се чувствувам како риба, птица, ученичка, бебе. Но, неодамна се изненадив кога дознав дека и на Бродски му било судено на 23 години. А бидејќи и јас сум дел од човечкиот род, ќе го кажам ова:

Во кабалата постои концептот tikkun olam – поправање на светот. Гледам дека светот не е совршен. Верувам дека, како што напишал Јехуда Амичаи, светот е создаден убав, создаден за добро и за мир, како клупа во градина (во градина, не во судница!).

Верувам дека светот е создаден за нежност, надеж, љубов, солидарност, страст, радост.

Но, во светот има ужасна, неподнослива количина насилство. И не сакам насилство. Во ниедна форма. Ниту во форма на учителски раце во шорцевите на ученичките, ниту тупаницата на пијаниот татко на телата на жените и децата. Ако го набројувам целото насилство што ме опкружува, ден, недела или година не би ми биле доволни. За да го видите насилството околу вас, само треба да ги отворите очите. Моите очите се отворени. Гледам насилство и не го сакам. Колку е повеќе, толку повеќе го мразам. И најмногу од сè не го сакам најголемото и најстрашното насилство.

Многу сакам да учам, па ќе продолжам да зборувам со гласовите на другите.

Во училиште по историја ги учев изразите како „Слободата ја распнуваш, но човечката душа не познава окови“ и „За твојата и нашата слобода“.

Во средно ги читав „Реквием“ од Ана Андреевна Ахматова, „Стрмна патека“ од Евгенија Соломоновна Гинзбург, „Укинат театар“ од Булат Шалвович Окуџава, „Децата на Арбат“ од Анатолиј Наумович Рибаков. Ова беше мојата омилена песна на Окуџава:

Совест, благородништво и достоинство

Еве ја, нашата света војска.

Подади им рака.

Не плаши се за нив, ниту во огнот.

Образот им е импозантен и зачудувачки.

Посвети им ги своите кротки години:

Можеби нема да станеш победник,

Но, ќе умреш како човек!

Студирав француски на МГИМО и го научив стихот од Едит Пјаф: „Ça ne pouvait pas durer toujours (Не може да трае засекогаш)“ И  Марк Робин: „ Ça ne peut pas durer comme ça (Не може да продолжи вака)“.

На деветнаесет години отпатував во Мајданек и Треблинка и научив да кажувам „никогаш повеќе“ на седум јазици: никогаш повеќе, jamais plus, nie wieder, לא עוד, nigdy więcej, קיינמאל מער.

Ги проучував еврејските мудреци и најмногу ги засакав овие две мудрости. Рабинот Хилел рекол: „Ако не сум за себе, тогаш кој е за мене. Ако сум само за себе, тогаш зошто сум јас? Ако не сега, тогаш кога?“ А рабинот Нахман рекол: „Целиот свет е тесен мост и најважно е воопшто да не се плашиш“.

Потоа се запишав на културолошки студии и научив уште неколку важни лекции. Прво, зборовите се важни. Второ, работите треба да се нарекуваат со нивното вистинско име. И конечно: sapere aude, односно имај храброст да го користиш својот сопствен ум.

Смешно и апсурдно е што мојот процес е поврзан со учениците. Ги учев децата хуманистичките науки на англиски јазик, работев како дадилка, сонував две години да одам во мал град како дел од програмата „Учител за Русија“ и да го сеам разумното, љубезното, вечното. Но, Русија – преку устата на државниот обвинител, обвинителот Трјакин – смета дека сум ги инволвирала малолетниците во активности опасни по животот. Ако некогаш имам свои деца (а ќе ги имам затоа што ја помнам главната заповед), на ѕидот ќе им закачам портрет на еврејскиот прокуратор Понтиј Пилат за да пораснат во чесни луѓе. Прокураторот Понтиј Пилат стои и си ги мие рацете – тоа ќе биде портретот. Да, сега да се размислува да не се биде рамнодушен е опасно по животот, не знам ни што да кажам за суштината на обвинението против мене. Ги мијам рацете.

И сега е моментот на вистината.

Час по толкување на книгите.

Ниту јас, ниту моите пријатели, од сиот тој ужас и болка, не можеме да најдеме место за себеси. Но кога ќе се спуштам во метрото, не гледам лица извалкани со солзи. Не гледам расплакани лица.

Ниту една од моите омилени книги – ниту за деца, ниту за возрасни – не подучуваше на рамнодушност и кукавичлук. Никаде не ме научија на овие фрази:

ние сме мали луѓе

Јас сум едноставна личност

Не е сè толку едноставно

Никому не треба да му се верува

Некако не ме интересира сето тоа

Далеку сум од политика

Тоа не е моја работа

Ништо не зависи од мене

Властите ќе разберат

Што можев да направам јас

Напротив, знам и сакам сосема различни зборови.

Џон Дон преку Хемингвеј вели:

„Ниту еден човек не е остров, сосема сам за себе; секој човек е дел од континентот, дел од земјата; ако морето одземе грутка земја – Европа е помала, како да однело некој ‘рт, посед на твојот пријател, или твој, смртта на секој човек ме смалува и мене затоа што сум опфатен во човештвото. И затоа никогаш не прашувај за кого бијат камнбаните. За тебе бијат“.

Махмуд Дарвиш вели:

Кога подготвуваш појадок, помисли на другите

(не заборавај да ги нахраниш гулабите).

Кога војуваш, мисли на другите

(не ги заборавај оние кои бараат мир).

Кога ја плаќаш сметка за вода, мисли на другите

(оние кои ги хранат облаците).

Кога ќе се вратиш дома, во својот дом, помисли на другите

(не заборавај на луѓето во камповите).

Кога спиеш и броиш ѕвезди, помисли на другите

(на оние кои немаат каде да спијат).

Кога ги изразуваш своите мисли во метафори, помисли на другите

(оние кои го изгубиле правото на глас).

Кога мислиш на оние кои се далеку, помисли на себе

(кажи си: Ах, да сум барем свеќа во темнината)

Генадиј Головатиj пишува:

Слепите не можат гневно да гледаат,
немиот не може бесно да вика.
Безракиот не може да држи оружје,
безножните не можат да маршираат.

Но – немиот може гневно да гледа,
Но – слепиот може бесно да вика.
Но – безножниот може да држи оружје.
Но – безракиот може да маршира.

Знам дека некои луѓе се плашат. Тие избираат тишина.

Но, Одри Лорд вели: Вашата тишина нема да ве заштити.

Во московското метрo: На патниците им е забрането да се во воз кој оди во ќорсокак.

Аквариумот во Санкт Петербург додава: Овој воз е во пламен.

Лао Це преку Тарковски вели: Најважно е да веруваат во себе и да останат беспомошни како деца. Затоа што слабоста е моќ, а силата е безначајна. Кога се раѓа човекот, тој е нежен и мек, а кога умира е тврд и бесчувствителен. Кога расте дрвото, тоа е нежно и флексибилно, а кога е суво и тврдо, умира. Нечувствителноста и ригидноста се придружници на смртта. Слабоста и флексибилноста ја изразуваат свежината на битието. Затоа, она што стврднало нема да победи.

Запомнете, стравот ја јаде душата. Сетете се на ликот на Кафка, кој кога гледал како се поставува бесилка во дворот на затворот, погрешно помислил дека е наменета за него, ноќта избегал од ќелијата и се обесил. Бидете како деца.

Не плашете се да се прашате (себеси и другите) што е добро, а што лошо. Не плашете се да кажете дека кралот е гол. Не плашете се да врескате, да вреснете во плач. Повторете (во себе и на другите): 2 + 2 = 4. Црното е црно. Белото е бело. Јас сум човек, јас сум силен и храбар. Јас сум силна и храбра. Ние сме силни и храбри.

Слободата е процес низ кој ја развивате навиката да бидете недостапни за ропство.

Aла Гутникова
превод: Лени Фрчкоска

Писма од Украина (прв дел)

КСЕНИЈА 

студентка по медицина, 20 год.

Днепар, Украина

Моите белешки од војната

 

Почнав да се спремам за војната уште многу пред да започне, но не се брзав. Не се сеќавам на многу, освен на неколкуте дена „пред“ [војната].

Една ноќ се разбудив во 04:40 наутро зашто слушнав тресок од надвор. Мислев дека се работи за експлозија бидејќи на неколку автомобили на улицата им се активираа алармните системи. Ги грабнав моите стаорци, ја скрив првата верзија на мојата „торба за итни случаи“ во две кутии од локалната Нова Пошта, ги разбудив сите и седнав на излезот, далеку од прозорците.

22 февруари (2 дена пред војната)

Мојата анксиозност растеше. Почнав активно да барам продавници каде што ќе можам да купам нешто повеќе од јаже и суво гориво. Разлистав стотина веб-страници и продавници на Инстаграм во потрага по пренослива соларна батерија, трансформатор, кремен, пламеник и боци со гас.

Проблемот беше во тоа што апсолутно секаде го добив одговорот „производот не е на залиха“. Никаде немаше кремен. Ми требаа работиве за да издржиме малку подолго во случај на окупација. Потоа седнав, повторно ги изгледав советите за преживување и повторив како се дава прва помош.

23 февруари (еден ден пред војната)

Утрото купив носач за стаорци. Моите стаорци не се согласуваат. Морав да размислам како да направам две прегради во еден носач и да сфатам како да закачам чинии за вода. „Во случај на евакуација, ни треба само неопходното што не зазема многу простор“.

Попладнето отидовме да ја видиме тетка ми Таја и да направиме пикник. Мајка ми сакаше да остане до подоцна, но јас чувствував некаков немир. Инсистирав да заминам порано за да испазарам во Аурора (локалната продавница во која се наоѓаат евтини работи).

Стигнавме половина час пред затворање и успеавме да купиме кабаници, прибори за прва помош, јажиња, запалки и еден куп други работи. Во супермаркетот наполнивме две колички, во случај да не можеме да се евакуираме и градот во одреден момент да биде под окупација. Сè уште се сеќавам дека имавме 5 лименки храна, по 3 пакувања од секој вид житарки, сол, путер, крекери (ако нема начин да се подготви топла храна), колачиња, протеински барови и чоколадо.

Инсистирав да го провериме куферчето за итни случаи уште еднаш.

Моите стаорци беа немирни. Нешто ги плашеше нив, а и мене. Не можев да заспијам од вознемиреност. Стаорците испуштаа звуци. Тоа дополнително ме држеше будна до 2 часот наутро. Се разбудив во 03:00 со желба за McMuffin. Во локалниот McDonald’s го има од 4 наутро до 11 часот. Си помислив: „Треба да чекам саат време за да го нарачам преку Glovo…“ (колку наивно од мене).

24 февруари (ВОЈНА)

Во 05:00 часот мајка ми влета во собата облеана во солзи и ги изговори зборовите: „Нè бомбардираат, војната започна“.

Сè уште делумно будна, не можев да разберам што зборува сè додека не слушнав масивна експлозија неколку секунди подоцна… Боже, колку страшно се осети. Експлозивниот бран предизвика вибрација која помина низ целото мое тело така што срцето ме болеше, но никогаш не помислив дека може да боли од ужас!

Силниот тресок со кој се разбудив пред неколку недели не беше „ништо“ во споредба со таа експлозија. Почна да ме фаќа паника, но успеав да се сталожам.

Додека му се јавував на тато да се консултираме за следниот чекор, ги скрив стаорците во нивниот носач и се облеков. Татко ми ми крена со неговиот сонлив глас како што си замислував. Ми рече дека е до моето анксиозно растројство и тоа ме прави да се чувствувам така. Ми рече да земам седатив и да се вратам в кревет. Но потоа слушна нова експлозија, рече дека ќе се јави штом има повеќе информации и ја спушти слушалката. Се јави минута подоцна, ни рече да се спакуваме и да се скриеме во ходникот блиску до носечкиот ѕид.

Повторно, како резултат на мојата параноја, бевме опремени. Никој не ме сфаќаше сериозно додека купував намирници и се подготвував за војната „која никогаш нема да се случи“ но која нè разбуди тоа утро.

На ТВ немаше ништо, сирените не се огласија. Но сите слушнавме и експлозивните бранови ја погодија земјата.

Си дојдов малку на себе и отворив Инстаграм. Моите пријатели ширум земјата ги спомнуваа експлозиите и паничеа на своите сториња. Немаа појма што да прават. Им пишав порака на сите оние со кои сум престанала да комуницирам пред неколку години поради некаква расправија. Луѓето со кои не се согласував ме прашуваа дали ми треба помош. Едни пријатели од Русија ме прашаа што се случува кога ми вратија на пораките. Уште една војна! Новата војна (старата започна пред осум години).

Поради мојот „воен делириум“ имавме храна, вода и лекови, ни фалеше уште кеш. Како можев да не помислам на тоа порано. Како можев да направам таков пропуст! Глупава, требаше подобро да испланирам! Пред првиот банкомат стоевме час и 27 минути. Немаше пари (глупача!). Пред вториот банкомат чекавме во редица 2 часа и 14 минути (кога сум под стрес, меморирам бројки и точно време). Успеав да извадам само 4,000 УАХ (120 евра). Во тој момент, сите продавници примаа исклучиво кеш.

„Нема да преживееме со 4,000 ако примаат само кеш. Како не ми текна на ова порано?!“

Ги запечативме сите прозорци со селотејп и картон. Наместивме побезбеден простор во една од собите. Татко ми, сестра ми Катја и децата од останатиот дел од семејството требаше да дојдат кај нас за да бидат побезбедни.

Тато рече дека ќе дојде изутрина. Мајка ми и мојот помлад брат Лиоша решија наизменично да спијат во иста соба за да не ја пропуштат сирената. Иако исцрпена, не можев да заспијам до 5 часот наутро. „Ден без сон, сигурна сум дека ќе се врати да ме прогонува“.

П.С. На 25 февруари, студентите по медицина (вклучувајќи ме и мене) беа регрутирани во медицинскиот резерват и распоредени по болници во случај на голем број ранети. Беше на волонтерска база. Бевме прашани дали имаме некаква преференца за медицинските установи во кои требаше да нè назначат. Јас волонтирав.

9 март 

Не можам да спијам затоа што сонувам за војна, смрт, гранатирање, обиди да се скријам и да бегам.

Сепак, мислам дека не доживувам никакви манифестации на анксиозност и опсесивно-компулсивни нарушувања. Под стрес сум, но во рамките на нормалата. Не е оној тип на анксиозност што ме прогонува цел живот. Војната покажа дека „пријателите“ од Русија навистина сакаат да ме видат мртва, а оние Украинци кои речиси ги сметав за непријатели се спремни да истрчаат и да ми помогнат овде и веднаш!

15 март

„2 наутро. Читам книга”.

Наеднаш слушнав многу силен звук. Ја фрлив книгата и почнав да врескам за сите да станат (бев толку исплашена што го губев паметот). Бучавата беше толку силна што ми пукнаа ушите. Сите истрчавме кон нашето засолниште во ходникот. Мајка ми штотуку се разбуди и мислеше дека ме фатила паника за ништо, но следеше голема експлозија. Сите молчеа.

Страшна бучава, експлозија, но не слушнавме сирена… Беше толку чудно. Во теорија, прво оди сирената, а потоа следат експлозии и секакви звуци.

Бев преплашена. Нема зборови што можат да го опишат тој страв.

Моите мисли во тие секунди беа: „Каква е оваа бучава? Дали вака започнува паничен напад? Не, звукот е премногу реален за да биде паничен напад. Боже, зошто е толку гласно?! Дали е тоа ракета? Зошто е толку гласно?! Каде е сирената за воздушен напад? Ксенија, ти пукнаа ушите! Треба да ја отвориш устата за да не ти пукнат тапанчињата!“

Бев толку преплашена дека нема да имам време да го разбудам моето семејство пред „експлозијата“ и тоа ќе ги чини живот.

Една минута подоцна добив известување. „Авиони. Сите, одете во засолништата. Предупредување за воздушен напад“

Мајка ми рече: „Не се сеќавам зошто се разбудив, но дефинитивно не беше вревата надвор… ти врескаше“ и таа не беше помалку исплашена од мене.

Станав свесна за стравот дека нешто ќе ти влезе низ прозорецот (звучеше како ракетата да е над нас) таа вечер. Природно е да се плашам, но се срамам затоа што се плашам. Тоа што се случува тука не е ништо во споредба со Мариупол и други места.

Се прашувам: „Како можам да се плашам и да плачам кога сум безбедна?“. Сè уште немам одговор на тоа.

 

АНА

психијатар, 26 год.

Днепар, Украина

 

21, тоа отсекогаш ми беше омилен број.

Дури и среќен број.

Но, дефинитивно не и денес – на дваесет и првиот ден од војната.

Во болницата Мечников, местото каде што работам, продолжуваат да пристигнуваат ранети лица. Тоа е голема институција. Секој ден има сè повеќе ранети.

Рецепцијата ти создава вртоглавица: безброј лица, имиња, лични приказни, повторно лица.

Во меѓувреме, голем дел од работата се одвива, без сомнение, во хируршките и трауматолошките одделенија, а психијатрите се покажаа дека се попотребни од кога било. Можете да ги лекувате скршените коски, да ги собирате нивните исечени парчиња и да ги зашивате ткивата, но истите тие работи се случуваат и во нивните глави, дури и ако тоа не можете да го видите.

За време на мојата смена, одам во собата за итни случаи.

Во собата има една жена која имала трауматски ампутации на двата долни екстремитети во гранатирањето во Енерходар. Тоа се случи на првиот ден од војната. Таа седи на каучот и му плаче некому преку телефон. Не можам да ѝ ги видам нозете од под јакната фрлена преку нејзините трупци. Таа вели: „Веќе немам дом. Немам каде да се вратам. Ме префрлаат од една во друга болница…“ Таа воопшто не ги спомнува нејзините нозе. Трауматологот кој ѝ става завој, внимателно прашува: „Дали уште ви се вкочанети прстите на нозете?“. Гласот на жената трепери кога вели „Да“.

Секој ден има сè повеќе борци, кои до вчера стоеле во одбрана на секој од нас, а веќе денес ги собираат своите делови во болницата.

Во едно од одделенијата гледам двајца мажи. Разговараат како да се роднини.

Едниот од нив има одвај 20. Сè уште не ја изгубил борбеноста и вербата во посветла иднина. Отворено се насмевнува и прави лоши шеги. Ептен дрдори и многу се смее. „Само што“, вели тој, „не можам да спијам. Како да сум уште таму. Синоќа скокнав на креветот да се скријам во ровот, но не можев да се поместам, гледаш“ и ги покажува нозете во завој.

Неговиот цимер е постар. Овој човек веќе има жена и ќерка. Во Мариупол… Зборува тивко, понекогаш речиси шепотејќи. Гледа некаде на страна, само повремено ги среќава моите очи.

„Посакувам само моите блиски да можат да си заминат. Денес конечно успеав да ѝ се јавам на сопругата“. Потоа: „Која е поентата на нашиот разговор? Не ме проверуваш само за да обележиш во твојот дневник?” Не се чувствувам навредена. Разбирливо е.

Во неговите очи гледам едвај забележлива искра кога останувам со нив во одделението. Почнува да се отвора повеќе во разговорот и да го споделува сопственото искуство. Ме прашува: „Зошто реши да станеш психијатар?“.

„Богојавление“ одговарам, а тој замислено се насмевнува.

Пред да заминам, првиот војник ме прашува дали може да црта. “Левак?” Погледнувам кон неговата скршена десна рака. „Не, но барем ќе чкрткам. Досадно е тука“.

Луѓето се борат таму негде за ние да можеме да живееме. Ние се бориме тука за да им го вратиме здравјето. Чувствувам како да пукам од гордост за нашиот народ, а срцето ме боли. Уште колку ли вакви приказни има?

Добиваме толку многу повици од оние кои не можат да дојдат во болница. Некои имаат панични напади и анксиозност. Оние кои се веќе тука бараат да им се смени медицински третман. Некои од нив се борат со акутни состојби. Се трудиме да бидеме во контакт со оние кои не можат да дојдат во болница. Иако одделот е сè уште затворен, нашите специјалисти нудат психијатриска и психолошка помош на лице место и на далечина.

Ние веруваме во нашата победа. Нашиот народ нема да се скрши ниту да ја изгуби оваа војна. „Сè ќе биде Украина!“*

* така велиме деновиве наместо „Сè ќе биде добро“

Џудит Батлер: Отпорот против „родовата идеологија” мора да престане

Во последните неколку години, протестите во Европа, Латинска Америка и на други места се спротивставија на „идеологијата на родот”. Изборите во Франција, Колумбија, Костарика и Бразил се фокусираа на ставот на кандидатот за улогата на родот. Во САД, католици и евангелисти одбија бројни политички позиции поврзани со „теоријата на родот” или „идеологијата на родот”: правата на транс луѓето во војската, правото на абортус, лезбејките, хомосексуалците и трансродовите лица, геј бракот, феминизмот и други движења во корист на родовата еднаквост и сексуалната слобода.

Веројатно оваа реакција против „родовата идеологија” се материјализираше во 2004 година кога Папскиот совет за семејството напиша писмо до Епископите на Католичката црква, сигнализирајќи го потенцијалот на „родот” да ги уништи вредностите на жената важни за Црквата; да поттикне конфликт меѓу половите; и да ја оспори природната хиерархиска разлика помеѓу мажот и жената врз која се засноваат семејните вредности и општествениот живот.

Во 2016 година, папата Франсис ја засили реториката: „Сведочиме на момент на уништување на човекот како слика на Бог”. Папата во оваа дефиниција ja вклучи „[идеологијата на] “родот” и потенцираше: „Децата, денес – децата! – на училиште се учат дека секој може да го избере својот пол!” На крајот, папата разјасни што е тука теолошки загрозено: „Бог создаде маж и жена; Бог го создаде светот на одреден начин … а ние го правиме токму спротивното.”

Поентата на папата е дека родовата слобода – слободата да се биде или да се стане род; идејата дека родот како живот може да биде израз на лична или социјална слобода – ја фалсификува реалноста, бидејќи ние, според него, не сме слободни да го избереме полот со кој се раѓаме, ниту пак да афирмираме сексуална ориентација која се оддалечува од „божјо дадената“. Всушност, антиродовите религиозни критичари го толкуваат правото на луѓето да го одредат својот род или сексуална ориентација како обид да се узурпира божјата моќ за создавање и како спротивставување на божјо наметнатите граници на човековото делување. Така и за папата, родовата еднаквост и сексуалната слобода не се само прекумерни, туку се деструктивни – дури и „дијаболични”.

Родовата еднаквост од страна на овие критичари се третира како „дијаболична идеологија” токму поради тоа што тие ја гледаат родовата разновидност како историски контингентен „социјален конструкт” кој се наметнува врз божјо зададената природна дистинкција меѓу половите. И додека е точно дека родовите теоретичари генерално ја отфрлаат идејата дека родот е одреден според полот што е доделен при раѓање, идејата дека социјалниот конструкт е намерно уништување на божјо дадената реалност создава погрешна слика за родовите студии и идејата за социјален конструкт на вознемирувачки начин.

Но, ако внимателно ја проучиме теоријата за родот, тоа не е ниту деструктивна ниту индоктринирачка. Всушност, таа едноставно бара форма на политичка слобода да се живее во поправеден свет.

Во Другиот пол (1949), Симон де Бовоар пишува: „Не се раѓаме, туку стануваме жена”. Ова тврдење создаде простор за идејата дека полот не е исто што и родот. И во наједноставната формулација на овој поим, полот се смета за биолошки даден, а родот е културна интерпретација на полот. Личноста може да се роди како жена во биолошка смисла, но потоа под влијание на низ низа општествени норми открива што подразбира да се живее како жена – или друг род – во конкретниот културен контекст.

Круцијално кај Бовоар, „полот” од самиот почеток е дел од нечија историската ситуација. „Полот” не се негира, но се оспорува неговото значење: ништо од тоа што една личност е родена како жена, не одредува каков вид на живот ќе живее и што значи да се биде жена. Навистина, многу луѓе се родени во еден пол, а се пронаоѓаат во друг. И ако се надоврземе на „егзистенцијалистичката” логика на Бовоар за социјален конструкт, тогаш личноста може да се роди како жена, но да стане маж.

Посилна „институционална” варијација на социјалниот конструкт се појавува во 90-тите и се фокусира на фактот дека и самиот пол е наметнат. Ова значи дека медицинските, семејните и правните авторитети играат клучна улога во одлучувањето за тоа од кој пол ќе биде детето. Овде, „полот” веќе не се зема како биолошки даден, иако делумно е утврден во рамките на биологијата. Но, која рамка е релевантна за определувањето?

Земете го предвид случајот со „интерсекс” новороденчињата кои се родени со мешани полови карактеристики. Некои здравствени работници препорачуваат прибегнување кон хормони за да го дефинираат својот пол, додека други ги земаат предвид хромозомите како одлучувачки фактор. Како е направен изборот е од големо значење: интерсексуалните лица стануваат се повеќе критични за фактот дека медицинските власти честопати погрешно ги категоризираат и подложуваат на сурови форми на „корекција”.

Заедно, егзистенцијалистичките и институционалните толкувања на социјален конструкт покажуваат дека родот и полот се детерминирани од комплексен и интерактивен склоп на процеси: историски, општествени и биолошки. И, според мене, институционалните форми на моќ и знаење во чии рамки сме родени претходат, ги формираат и организираат егзистенцијалните избори кои ги донесуваме.

Полот ни се доделува, третирани сме на различни начини кои пренесуваат очекувања за живеењето во еден или друг пол, формирани сме под влијание на институциите кои низ родовите норми ги репродуцираат нашите животи. Значи, ние секогаш сме “изградени” на начини кои не ги избираме. И сепак, сите ние сакаме да создадеме живот во социјален свет каде што конвенциите се менуваат и каде се бориме да се најдеме во рамките на постоечките и развивачки конвенции. Ова укажува на тоа дека полот и родот се “конструирани” на начин кој не е ниту целосно утврден, ниту целосно избран, туку заглавен во постојана тензија помеѓу детерминизмот и слободата.

Па, дали теоријата на родот е деструктивна, дијаболична или индоктринизирачка? Родовите теоретичари кои повикуваат на родова еднаквост и сексуална слобода, не се посветени на хиперволунтаристичкиот став за „социјален конструкт” моделиран низ концептот на божјата моќ. Ниту пак бараат да ги наметнат своите ставови за родот преку образованието. Ако ништо друго, идејата за родот се отвора кон форма на политичка слобода која ќе им овозможи на луѓето да живеат со својот „доделен” или „избран” род без дискриминација и страв.

Отфрлањето на овие политички слободи, што е целта на папата и многу евангелисти, доведува до сериозни последици: на хомосексуалците и лезбејките кои би сакале да се омажат ќе им биде оневозможено да ја реализират таа желба; на оние кои би сакале да транзитираат во род различен од полот во кој се родени би им било забрането да го прават тоа.

Освен тоа, училиштата кои сакаат да предаваат родов диверзитет би биле ограничени, а на младите луѓе ќе им биде ускратено знаењето за вистинскиот спектар на родови животи. Таквата педагогија во родовата разновидност од нејзините критичари е толкувана како догматска вежба која пропишува како учениците треба да мислат или да живеат. Всушност, овие критичари намерно погрешно ја толкуваат суштината на сексуалното образование, која, како што велат, воведува мастурбација или хомосексуалност како димензии на сексуалниот живот, како прирачник кој буквално ги наведува студентите да мастурбираат или да станат хомосексуалци. Сепак, точно е токму спротивното. Поучувањето за родовата рамноправност и сексуалната разновидност ја доведува во прашање репресивната догма која фрли толку многу родови и сексуални животи во сенка, без признавање и лишување од какво било чувство за надеж за иднина.

Конечно, борбата за родова еднаквост и сексуалната слобода се обидува да ги олесни страдањата и да ги препознае различните отелотворенија и културни животи што ги живееме. Учењето за родот не е индоктринација: не му кажува на поединецот како да живее; туку ја отвора можноста младите да си го најдат својот сопствен пат во свет кој честопати ги соочува со тесни и сурови општествени норми. Афирмирањето на родовата различност не е деструктивно, тоа ја потврдува човечката сложеност и создава простор за луѓето да си го најдат својот пат во оваа комплексност.

Светот на родовата разновидност и сексуална сложеност нема да исчезне. Само ќе бара признание за сите оние кои сакаат да го живеат својот род или сексуалност без стигма или закана од насилство. Оние кои остануваат вон нормата заслужуваат да живеат без страв, да љубат и да постојат и да се обидуваат да создадат поправеден свет без насилство.

Извор: New Statesman

Како да се биде другарка со друга жена

1. Заборавете го културниот мит дека женските пријателства по автоматизам се лицемерни, токсични, или компетитивни. Овој стереотип е еквивалентен на штикли и ташни – убави, но направени да ги УСПОРАТ жените.

1А. Ова не значи дека жените никогаш не се зајадливи или токсични или компетитивни, но поентата е дека ова не се дефинирачки карактеристики на едно женско пријателство, особено како што старееш.

1Б. Ако сметаш дека се однесуваш како кучка со жени или стануваш токсична или компетитивна кон жени коишто ги сметаш за најблиски другарки, преиспитај се и коригирај си го однесувањето, сама или со нечија помош.

2. Многу страници се посветени на митологизација на женските пријателства како чудни, кршливи и нестабилни врски исполнети со напнатост. Престани да читаш книги што го поттикнуваат овој мит.

3. Ако си од тој тип на жена што „претежно се дружи со машки,“ и се однесуваш како да е тоа некаков успех, небаре те прави помажествена и помалку жена, божем да се биде една е навреда, прочитај ја точката Б1. Нема ништо лошо во тоа голем дел од пријателите да ти се машки, но ако целта на муабетот ти е да ги омаловажиш женските пријателства, време е да се преиспиташ.

3А. Ако мислиш дека дружбата со жени е тешка, размисли дека можеби проблемот не е во нив. Можеби е во тебе.

3Б. Таква бев и јас. Не ми е целта да судам.

4. Ќе има моменти кога твоите пријателки ќе се фатат со дечковци што нема да ги поднесуваш. Можеш да си искрена во врска со твоите чувства, или пак да излажеш. За двете има добри причини. Понекогаш ти ќе си таа што ќе се фати со некој што твоите другарки нема да го поднесуваат. Ако твојот дечко или девојка се клошари, прифати го тоа за да можете со другарките да преминете на позабавни теми. Објаснувањето кое лично најчесто го користам е: „Одам со шупак зашто сум мрзa.“ Слободно позајми го.

5. Посакувај им го најдоброто на другарките зашто кога тие се среќни и успешни, најверојатно ќе ти биде и тебе полесно да си среќна.

5А. Ако поминуваш низ тежок период и нa другарка ѝ е супер година и тоа уште толку те докрајчува, тагувај сама, со твојот психолог, или води дневник, за кога конечно ќе ја видиш, да можеш да го избегнеш митот што го дискутиравме во точка 1.

5Б. Ако со другарките работите во истото поле и сте во можност да соработувате и да си помагате, правете го тоа без трошка срам. Не си ти виновна што пријателките ти се закон, нели? Сепак мажите се оние кои го измислија непотизмот и се водат според него. Во ред е и жените да го прават истото.

5Ц. Не омаловажувај други жени, зашто и да не ти се пријателки, сепак се жени, и ова е исто толку важно. Ова не значи дека не смееш да критикуваш други жени, но сфати ја разликата помеѓу критика и сурово понижување.

5Д. Сите трачарат, така да доколку ги оговараш пријателките, барем нека биде забавно и интересно. Како заклучок, не тврди дека никогаш не „лажеш“ и не „трачариш“ зашто лажеш.

5Е. Сакај ги децата на пријателките дури и да не сакаш деца. Едноставно сакај ги.

6. Кажувај им ја болната вистина на пријателките што мораат да ја слушнат. Можеби ќе се налутат, но за нивно добро е. Еднаш, најдобрата другарка ми кажа да си го средам љубовниот живот и инсистираше да преземам итни чекори, што ме изиритира но и ми помогна.

6А. Не биди целосно дрска кога реално ги кажуваш работите, и размисли колку треба да си искрена за да се постигне целта. Клучот е во финесите.

6Б. Овие муабети се многу поинтересни кога ќе ги почнеш со едно АЛО ЖЕНСКА.

7. Опкружувај се со жени со кои можеш да бидеш дрво пијана и коишто нема да ти нацртаат глупости на лицето доколку се онесвестиш, и ќе ти помогнат да повратиш доколку претераш со славење, и кои исто така ќе ти кажат ако се запиеш и почнеш да се однесуваш лошо.

8. Немој да флертуваш, спиеш или влегуваш во емоционални врски со партнерите/партнерките на твоите другарки. Ова се подразбира, но за секој случај. Нивниот партнер е шупак, и ти не сакаш да си трошиш време со половни шупаци. Ако ти треба шупак, најди си свој. И онака ги има еден куп.

9. Не им дозволувај на пријателките да купуваат грда облека и аксесоари што не можеш да ги гледаш кога сте излезени. Ова е само здрав разум.

10. Кога нешто ќе ти тргне наопаку и треба да им кажеш на пријателките и тие ќе те прашаат како си, не вели „Добро.“ Знаат дека лажеш и тоа ги нервира и многу време трошите на она „Дали си сигурна?“ И „Да?“ И „Навистина?“ И „НИШТО НЕ МИ Е.“ Кажи ја вистината за да ја споделите болката или да преминете за нешто друго.

11. Ако сте четири души на маса, платете сите еднакво. Сепак сме возрасни. Нема потреба да се пресметува кој што нарачал. Ако си трошаџика, почасти ги сите и следен пат нека биде тоа некој друг. Ако не си при пари, прави што мораш.

12. Ако пријателка ти прати луд мејл и бара утеха за љубов, живот, семејство, или работа, одговори соодветно и на време, макар и да е за само да ѝ кажеш „Женска, потполно те разбирам.“ Ако пријателка ти испрати едно 30 слични мејлови барајќи утеха за истите глупости, биди трпелива зашто еден ден ти ќе бидеш таа што ќе ѝ го преплавува Gmail-от со драма.

13. На мајка ми омилената фраза ѝ е „Qui se ressemble s’assemble.“ Ја кажуваше како опомена секогаш кога не ѝ се допаѓаше некоја од моите другарки. Значи со кој си, таков си, кратко кажано.

 

 

 

 

 

 

 

Авторка: Роксен Геј

Превод: Анастасија Василевска

Благодарност до Благица Димитрова, Благоја Јовановски и Дарко Мицевски

Руските феминистки протестираат на улиците против војната што ја води Путин

Во денешна Русија, феминистките го сочинуваат едно од најактивните општествени движења кои ѝ пркосат на државната репресија. Во моментов тие се обединуваат за да се спротивстават на војната на Владимир Путин против Украина. Текстот подолу е манифест на руските феминистки кои се обединија против окупацијата и војната во Украина.

Феминизмот е едно од ретките опозициски движења во модерна Русија што не е уништено од брановите на прогонување што ги започна владата на Владимир Путин. Во моментов, неколку десетици грас рут феминистички групи дејствуваат во најмалку 30 руски градови. Во овој текст, феминистките кои учествуваат во антивоените демонстрации низ целата земја ги повикуваат феминистките ширум светот да се обединат против воената агресија што ја започна владата на Путин:

На 24 февруари, околу 5:30 часот по московско време, рускиот претседател Владимир Путин најави „специјална операција“ на територијата на Украина со цел да се „денацизира“ и „демилитаризира“ оваа суверена држава. Оваа операција долго се подготвуваше. Неколку месеци наназад руските трупи се движеа на границата со Украина. Во исто време, раководството на нашата земја негираше каква било можност за воен напад. Сега гледаме дека тоа било лага.

Русија му објави војна на својот сосед. Не ѝ даде на Украина право на самоопределување или надеж за мирен живот. Изјавуваме – и не за прв пат – дека војната се води во последните осум години на иницијатива на руската влада. Војната во Донбас е последица на илегалната анексија на Крим. Сметаме дека Русија и нејзиниот претседател не се и никогаш не биле загрижени за судбината на луѓето во Луганск и Доњецк, а признавањето на републиките по осум години беше само изговор за инвазија на Украина замаскирана како ослободување.

Како граѓанки на Русија и феминистки, ја осудуваме оваа војна. Феминизмот како политичка сила не може да биде на страната на воена агресија и воена окупација. Феминистичкото движење во Русија се бори за ранливите групи и за развој на праведно општество со еднакви можности и перспективи, во кое не може да има место за насилство и воени конфликти.

Војната значи насилство, сиромаштија, принудно раселување, скршени животи, несигурност и немање иднина. Ова не е во склад со основните вредности и цели на феминистичкото движење. Војната ја влошува родовата нееднаквост и го уназадува напредокот на човековите права. Војната со себе не го носи само насилството на бомбите и куршумите, туку и сексуалното насилство: како што покажува историјата, за време на војна, ризикот од силување за жените е неколку пати поголем. Поради овие и многу други причини, руските феминистки и оние кои делат феминистички вредности мора да заземат цврст став против оваа војна што ја започна раководството на нашата земја.

Според Путин, актуелната војна се води под знамето на „традиционалните вредности“ прогласени од владините идеолози – вредности кои Русија наводно одлучила да ги промовира низ целиот свет, користејќи насилство врз оние кои одбиваат да ги прифатат или имаат поинакви ставови. Секој кој е способен за критичко размислување е добро свесен дека овие „традиционални вредности“ вклучуваат родова нееднаквост, експлоатација на жените и државна репресија на оние чии начини на живот, самоидентификација и постапки не се во согласност со тесните патријархални норми. Оправдувањето на окупацијата на соседна земја со желба да се промовираат такви искривени норми и стремежот за демагошко „ослободување“ е уште една причина зошто феминистките ширум Русија мора да се спротивстават на оваа војна со сета своја енергија.

Денес, феминистките се една од ретките активни политички сили во Русија. Долго време, руските власти не нè доживуваа како опасно политичко движење, така што извесно време бевме помалку погодени од државната репресија од другите политички групи. Во моментов, повеќе од 45 различни феминистички организации работат низ целата земја, од Калининград до Владивосток, од Ростов на Дон до Улан-Уде и Мурманск. Ги повикуваме руските феминистички групи и индивидуалните феминистки да се приклучат на феминистичкиот антивоен отпор и да ги здружат силите активно да се спротивстават на војната и на владата што ја започна истата.

Ги покануваме и феминистките од целиот свет да се придружат на нашиот отпор. Нè има многу, а заедно можеме утте повеќе: во изминатите десет години, феминистичкото движење доби огромна медиумска и културна моќ. Време е тоа да се претвори во политичка моќ. Ние сме во опозиција на војната, патријархатот, авторитаризмот и милитаризмот. Ние сме иднината која ќе надвладее.

 

Ги повикуваме феминистките од целиот свет:

  • Приклучете се на мирните демонстрации и започнете офлајн и онлајн кампањи против војната во Украина и диктатурата на Путин, организирајќи ваши сопствени акции. Слободно користете го симболот на феминистичкото антивоено движење во вашите материјали и публикации, како и хаштаговите #FeministAntiWarResistance и #FeministsAgainstWar.
  • Споделувајте информации за војната во Украина и агресијата на Путин. Потребно е целиот свет да ја поддржи Украина во овој момент и да одбие да му помогне на режимот на Путин на кој било начин.
  • Споделете го овој манифест со другите. Неопходно е да се покаже дека феминистките се против оваа војна – и секој вид војна. Исто така, потребно е да се покаже дека сè уште има руски активисти кои се подготвени да се обединат во опозиција на режимот на Путин. Во моментов сите сме во опасност да бидеме прогонети од државата и ни треба вашата поддршка.

 

 


Извор: Jacobin

Scroll to Top